Romantizm ( Çoşumculuk )

aygunhoca tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma Edebi Akımlar

ROMANTIZM (COŞUMCULUK) (19.yy'ın ilk yarısı)

Toplumsal ve yaşamdaki değişmelerden kaynaklanan romantizm, klasisizmin dayandığı kurallara karşı bir tepki olarak doğmuştur. 18. yüzyılda Ingiltere'de başlayan romantizm, Fransız edebiyatını da etkisine alarak 19. yüzyılın ilk yarısında klasisizme egemen olmuştur.

Romantizmin gelişmesinde, hiç kuşkusuz Aydınlanma Çağı düşünürlerin ve Krallığa karşı Cumhuriyetçiliğin güçlenmesinin etkisi temel belirleyicidir. J.J Rousseau, Voltaire, Montesquieu, Diderot gibi Aydınlanma Çağı (18. Yüzyıl) düşünürlerinin geliştirdiği özgürlük, demokrasi, insan hakları gibi kavramlar romantizmin düşünsel temelini oluşturmuştur.


AYDINLANMA ÇAĞI FILOZOFLARI

MONTESQUIEU (1689-1755)
Ünlü Fransız filozoflarındandır. 18. yüzyılda yaşayan Montesquieu, hem toplumu hem bireyi karmaşık ilişkiler içinde bir bütün olarak ele alır.
KANUNLARIN RUHU

VOLTAIRE (1694-1778)
ROMAN : ZADIG, CANDIDE
YAPMA DESTAN : HENRIADE FELSEFE : FELSEFE MEKTUPLARI, FELSEFE SÖZLÜĞܦ

JEAN JACQUES ROUSSEAU (1712 - 1778)
Her şeyi doğada, doğanın saflığında bularak ona bağlanmanın, onu taklit etmenin doğru yolu göstereceğini ileri sürmüş; böylece romantizmin hazırlayıcısı olmuştur. Toplum düzeni konusunda da eşitlik ve özgürlük ü esas aldığı için Fransız Ihtilali'ni düşünce yönünden etkilemiştir.
EMILE, ITIRAFLAR, TOPLUM SÖZLEŞMESI

1789 Fransız Ihtilali'yle güçlenen Cumhuriyetçilik de romantizmin siyasal ortamını belirlemiştir

Ingiliz edebiyatında ilk örnekleri görülen romantizm, Fransa'da bulduğu düşünsel ve siyasal ortam içinde bir sanat akımı olarak belirginleşmiş ve ilkeleri de Victor Hugo'nun Cromwell adlı dramının önsözünde açıklanmıştır.

Özellikleri
Klasisizmin biçime öze ilişkin tüm kuralları reddedilmiştir.

Aklın, mantığın ve sağduyunun yerini, bireysel duygu, hayal ve heyecanlar almıştır.

Klasik tragedya ve komedyanın bütün bağlayıcı kuralları bırakılmış bu iki tür dram türünde bütünleştirilmiştir. (Öncüsü Shakespeare'dir)

Duygulu ve coşkulu olan romantikler yapıtlarında Kişiliklerini gizlemezler, anlattıkları olaylar karşısındaki tavırlarını açıkça ortaya koyarlar.

Dış dünyayı, doğayı renkli, abartılı betimlemelerle anlatmışlar, doğayı sanatçının esin kaynağı olarak değerlendirmişlerdir.

Klasisizmdeki evrenselin, genelin ve tipin yerini; ulusal, yerel ve karakter almıştır.

Ulusal tarihe, dinsel konulara yönelmiştir; ölüm, acı, aşk, intihar temalarına ağırlık vermişlerdir.

Eski Yunan ve Latin mitolojisi yerini, Hıristiyanlık mucizelerine, ulusal destanlara, efsanelere bırakmıştır.

Dil ve anlatımda klasikler gibi disiplinli ve özenli değildirler.

Işledikleri konular, iyi-kötü, doğru-yanlış, güzel-çirkin, ak-kara karşıtlıkları içinde ele alınmıştır.

Toplumsal olumsuzluklara karşı çıkılmış ve toplum için sanat anlayışı benimsenmiştir.


FRANSA'DA
CHATEABRIAND (1768-1848) ROMAN
Gezgin ve yazardır. Fransız edebiyatının 19. yüzyıl romantik sanatçılarındandır. Eserlerinde doğa sevgisi, geçmiş zaman özlemi, dinsel inançlara bağlılık gibi konuları ele almıştır.
ATALA, MEZAR ÖTESINDEN, ANILAR¦

VICTOR HUGO (1802-1885) ROMAN, TIYATRO, ŞIIR
Cromwell adlı eserinin önsözünde romantizmin ilkeleri ortaya koymuştur. Böylece bu akımın temsilcisi ve dram türünün yaratıcısı olmuştur. 1830'da oynanan Hernani adlı dramıyla romantizmde klâsisizme karşı büyük başarı sağlamıştır.
ROMAN: SEFILLER, NOTRE DAME'IN KAMBURU, OYUN: CROMWELL, HERNANI, KRAL EÄžLENIYOR, RUY BLAS¦

ALEKSANDRE DUMAS PERE (1802-1870) ROMAN
Fransız edebiyatının büyük romancılarındandır. 19. yüzyılda yaşayan Dumas Pere, üç yüze yakın macera romanı yazmıştır. Birçok eseri Türkçeye çevrilmiştir.
ÜÇ SILAHŞÖRLER, MONTE KRISTO KONTU

ALEKSANDRE DUMAS FILS
A. Dumas Pere'in oğludur.
KAMELYALI KADIN

ALFRED DE MUSSET ROMAN, ŞIIR
Fransız edebiyatının 19. yüzyıl romantik yazar ve şairlerindendir. Kısa ve uzun öyküler, atasözlerine uygulanmış oyunlar, yergili diyaloglar, şiirler, soneler yazmıştır.
BIR ZAMANE ÇOCUÄžUN ITIRAFLARI, ECELER, TANRIYA BAĞLANAN UMUT¦

LAMARTINE (1790-1869) ŞIIR, ROMAN
Romantik dönemin ilk şairlerindendir. 19. yüzyılda yaşayan Lamartine, Fransız şiirine 18. yüzyılın klasik kalıplarından farklı, yeni ve canlı bir yapı kazandırmıştır. Şiirin yanı sıra kısa öyküler, tarihi ve siyasi yazılar da yazmıştır.
GRAZIELLA, RAPHAEL(ROMAN) AIRANE DÜŞÜNCELER(ŞIIR)

GEORGE SAND (1804-1876) ROMAN
PEMBE VE BEYAZ, INDIANA, BIR YOCUNUN MEKTUPLARI
ALMANYA'DA
GOETHE (1749-1832) ŞIIR, TIYATRO, ROMAN
Alman edebiyatının dünyaca ünlü şair ve yazarıdır. 1749'da doğmuş, 1832'de ölmüştür. Romantizmin en büyük temsilcilerindendir. Yalnız Avrupa edebiyatını değil, dünya edebiyatını derinden etkilemiştir. Roman ve oyunların yanı sıra şiirler de yazmıştır.
FAUST(OYUN), GENÇ WARTHER'IN ACILARI (ROMAN)

SCHILLER ( 1759-1806) TIYATRO
Alman edebiyatının en büyük sanatçılarındandır. 18. yüzyılda yaşamıştır. Goethe'nin yakın dostudur. Sanatta güzellik ve ahlakı, insana faydalı olanı aramış ve bu yönde eserler vermiştir. Öğretici ve sembolik baladları, düşündürücü felsefi şiirleri, özellikle özgürlük sevgisini dile getiren romantik tiyatro eserleriyle tanınmıştır.
HAYDUTLAR, DON CARLOS, WILHELM TELL


INGILTERE'DE
LORD BYRON (1788-1824) ŞIIR

Ingiliz edebiyatının önemli romantik şairlerindendir. Yazdığı şiirlerle Avrupalı birçok şairi etkilemiştir, Don Juan adındaki şiir kitabı ünlüdür.

SHELLEY ŞIIR

SIR WALTER SCOTT (1771-1832) TARIHSEL ROMAN
TILSIM, MANASTIR, TEHLIKELI ŞATO¦


RUSYA'DA
ALEKSANDR PUŞKIN (1799-1839)

Modern Rus edebiyatının kurucusudur. Şair ve yazardır. Fransız kültürü etkisinde yetişmiş, romantizm akımını benimsemiştir.
YÜZBAŞININ KIZI(HIKÂYE), ÇINGENELER(ŞIIR)

Türk Edebiyatı'nda romantizm Batı'daki önemini yitirdikten sonra etkili olmuştur. En çok Tanzimat Edebiyatı'nı etkisi altına alan romantizmin özellikleri, Namık Kemal, Ahmet Mithat ve Abdülhak Hamit'in eserlerinde gözlenebilir.

Ayrıca Bakınız
*Islamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
*Islami Devir Türk Edebiyatı
*Batı Etkisindeki Türk Edebiyatı
*Cumhuriyet Dön Türk Edebiyatı
*Türk Cumhuriyetleri Edebiyatı
*Türk Toplulukları Edebiyatı
*Batı Edebiyatı
*Dünya Edebiyatı