Sürrealizm ( Gerçeküstücülük )

aygunhoca tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma Edebi Akımlar

SÜRREALIZM ( GERÇEKÜSTÜCÜLÜK )

Dilimize gerçeküstücülük terimiyle çevrilen sürrealizm sanata, gerçeğin üstünü, ötesini, dışını değil; üst gerçeği (sanatçının daha önemli bulduğu bir gerçeği, gerçekliği) anlatmaya çalışır.

20. yüzyılın sanat akımı olan sürrealizm, bu üst gerçeği, bilinçaltı olarak belirler. Çünkü Sigmund Freud'un insanın bilinçaltına yönelik açıklamaları, sürrealizme kaynaklık etmiştir.

Freud'a göre insan akılla alışılmışla davranışlarını sınırlamış ve gerçekliğini ortaya koyamamıştır. Insanın rüyada ve sanrılık halindeki akıl ve mantığın denetiminden kurtulmuş halini ele alan Freud, insanın gerçek olarak anlaşılması için, aklın, mantığın, geleneklerin etkisinden kurtulması gerektiğini belirtir.

Sürrealistler de bilinçaltının karanlık ve karmaşık dünyasını sanata yansıtmak istemiştir.

Bir ruh doktoru olan şair, A. Breton, sürrealizmin ilkelerini Birinci Sürrealizm Manifestosu adlı eserinde açıklamıştır.

Özellikleri
*  Bilinç ve akıl değil, bilinçaltı temel alınmıştır.
*  Bilinç durumundan çıkarak (ipnoz durumu) hiçbir şey düşünülmeden ve tasarlanmadan yazmak yöntemi benimsenmiştir.

*  Gülmenin insanı ikiyüzlülükten kurtaracağını söyleyen sürrealistler, mizaha ve espriye önem verirler.

* Sanat yapıtlarının iradi değil, çağrışımsal ve ruhsal otomatizm ürünü olduğunu göstermek için rüya öyküleri, ipnotizmada sorulara verilen yanıtlar, ruhsal otomatizm yazıları gibi yöntemler kullanılmıştır.

* Akıl ve mantıkla şiirin bulunmadığına inanılmış, dış gerçeklik nesnel bağlantılarını kaybetmiş, imajlarda olmazlar olur yapılmıştır.

*  Iç akışı engellediğine inanıldığından noktalama işaretleri kullanılmamıştır.

*  Gelenek, görenek ve törelerden, bunların sınırlayıcılığından kaçınılmıştır.

*ANDRE BRETON  (1896-1966)

*LUIS ARAGON

*PAUL ELUARD, (1895-1952)

Edebiyat hayatına dadacılarla girmiş, sonra sürrealizmi benimsemiştir.
Türk Edebiyatı'nda Garip şiir akımının kimi şiirlerinde bu akımın izleri görülmektedir. Ayrıca günümüz çağdaş şairlerinden Cemal Süreya, Ilhan Berk, Ece Ayhan, Edip Cansever, Turgut Uyar yer yer üstgerçekçilik izleri taşır (II. Yeni şairleri)

Ayrıca Bakınız

*Islamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
*Islami Devir Türk Edebiyatı
*Batı Etkisindeki Türk Edebiyatı
*Cumhuriyet Dön Türk Edebiyatı
*Türk Cumhuriyetleri Edebiyatı
*Türk Toplulukları Edebiyatı
*Batı Edebiyatı
*Dünya Edebiyatı