Yunan Edebiyatı

aygunhoca tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma Yunan Edebiyatı

YUNAN EDEBIYATI

Coğrafi sınırları Batı Anadolu, Ege adaları ve bugünkü Yunanistan olarak belirlenebilecek Eski Yunan Edebiyatı,  MÖ 9. yy'dan  MS 2. yy'a  kadar  dünya edebiyatının ilk aşamasını oluşturur.

Sanatçının akıl yoluyla güzellikler yaratma, bu dönem edebiyatının dayandığı temel ilkedir.

Yunan edebiyatında özellikle epik şiir (destan), didaktik şiir, pastoral şiir ( kır şiiri ),tragedya, komedya, fabl ( masal ), tarih, biyografya, söylev felsefe türlerinde eserler verilmiştir.


1. DÖNEM : ( MÖ 9. ve 8. yüzyıllar )
DESTAN ÇAĞI

Bu dönemde yetişen Homeros ( MÖ 9. yüzyıl ), Yunan edebiyatının olduğu kadar bütün dünya edebiyatlarının da en eski ve en büyük destan şairidir.

*HOMEROS ( MÖ 9. yüzyıl ) (DESTAN)
ILYADA, ODEYSSEIA

Ilyada, MÖ 1200civarında Yunanlılarla Troyalılar ( Truvalılar ) arasında olduğu bilinen savaşa dairdir. Savaşın çıkış nedeni, Truva'ya gidiş ve çarpışmalar hakkındadır. Homeros, bu iki destanı halk arasından derleyip kendi hayal gücüyle besleyerek düzenleyip yazmıştır. ( Bazı kaynaklar, günümüzde bilinen metnin, daha sonra, (6. yüzyılda) bir şairler kurulu tarafından halk arasından derlenip, Homer'in metnine uygun olarak yeniden yĞıldığını belirtir.)

*HESIODOS ( MÖ 8. yy ) (DESTAN, DIDAKTIK ŞIIR)
Hesiodos'un şiirleri Dünya edebiyatında didaktik şiir türünün ilk örnekleri sayılır.
COSMOS, TANRILARIN YARATILIŞI, IŞLER VE GÜNLER

2. DÖNEM : ( MÖ 7. ve 6. yüzyıllar )
ARKAIK ÇAĞ

Bu dönemde özellikle lirik şiir ve fabl türleri gelişmiştir.
*ALKAIOS ( MÖ 7. yy ) LIRIK ŞIIR

*SAPPHO ( MÖ 7. ve 6. yy )
Ilk Yunan kadın şairidir. Lirik aşk şiirleri yĞmıştır.

*ANAKREON ( 6. YY ) LIRIK ŞIIR

*AISOPOS ( MÖ 6. yy )
YĞdığı hayvan masallarıyla (fabl) ünlüdür. Fabllarıyla, kendinden sonra gelen masalcıları ve ünlü Fransız yazarı La Fontaine'i etkilemiştir. Manzum hayvan masallarının ( FABL ) dünyadaki ilk ustası olarak bilinir.

3. DÖNEM : ( MÖ 5. ve 4. yy )
KALASIK ÇAĞ
*AISKHYLOS ( MÖ 5. yy )  TRAGEDYA

Yunan tragedyasının üç büyük yĞarından biridir. Tragedyada bazı yenilikler yapmış, oyunlarına ikinci oyuncuyu eklemiş, oyunlarında korkunç sahneler yerine ilginç maskeler,  kostümler kullanmıştır. Tragedyalar yoluyla insan dünyasını aydınlatan ozanların başında gelir.
AGEMEMNON, ZINCIRE VURULMUŞ PROMETEUS ¦

*SOPHOKLES ( MÖ 5. yy ) TRAGEDYA

Iyi bir öğrenim gördükten sonra yirmi yedi yaşında tragedya yarışmasında Aiskhylos'a karşı üstünlük kazanmıştır. Oyuna üçüncü oyuncuyu katmıştır. Eserlerinde genellikle, aile kişileri arasındaki bağlantıları ele almıştır. Kişilerini alın yĞılarıyla savaştırarak onlara mitolojidekinden daha belirgin kişilikler kazandırmıştır.
KRAL OIDIPUS, ANTIGONE, ELEKTRA, AIAS, OIDIPUS KOLONOS'TA¦

*EURIPIDES ( MÖ 5. YY ) TRAGEDYA
Eski Yunan tragedya yazarlarındandır. Tiyatro sanatına, konu, sahne düzeni ve dekor yönünden yenilikler getirmiştir. Oyunlarında gerçek karakterlere yer vermiştir
ANDROMAKHE, HIPPOLYTOS, IPHIGENIA AULIS'TE

*ARISTOPHANES ( MÖ 5./4.yy ) KOMEDYA
Antik Yunan edebiyatının en büyük komedya yazarıdır. Toplumu, insanları eleştirmekten çekinmez. Onun komedyalarında kahraman olarak karşımıza, genellikle köylü sınıfı temsil eden kişiler çıkar.
KURBAĞALAR, KUŞLAR, EŞEKARILARI, ATLILAR, BARIŞ

*MENANDROS ( MÖ 4. yy ) KOMEDYA

*HEREDOTOS ( MÖ 5. yy )  TARIH

*THUKYDIDES ( MÖ 5. yy ) TARIH

*KSENOPHON ( MÖ 4. yy )  TARIH
ANABASIS ( ON BINLERIN DÖNÜŞÜ )

*DEMOSTHANES ( MÖ 4. yy ) SÖYLEV

*SOKRATES ( MÖ 5. yy )
Akılcı felsefenin kurucusudur. Eski Yunan edebiyatının ünlü filozofudur. Ahlak felsefesinin kurucusudur, ilk anlambilimci olan Sokrates, hiçbir eser yĞmamıştır.

*PLATON/EFLATUN ( MÖ 5.VE 4. yy)
Sokrates'in öğrencisidir. DEVLET adını verdiği didaktik eserinde hocası Sokrates'in düşüncelerine de yer vererek devlet ve toplum, toplum yönetimi, ruh, ölümsüzlük, bilgi teorileri gibi konuları işler. Ayrıca KANUNLAR adlı eseri de vardır.

*ARISTOTELES ( MÖ 4. yy )
Eflatun'dan da dersler alan Aristoteles, felsefe tarihinin kurucusu sayılır. Platon'la birlikte Batı felsefesinin en önemli temsilcilerindendir. Doğaya karşı gerçekçi bir yaklaşım sergiler.
POETIKA


4.DÖNEM : ( MÖ 3. ve 2. yy )
ISKENDERIYE ÇAĞI

Iskender'in ölümünden sonra Iskenderiye bir kültür merkezi haline gelmiş, büyük kitaplıklar kurulmuş, en ünlü bilgin ve sanatçılar davet edilmiştir. Bu dönemde özellikle filoloji gelişmiştir.


5. DÖNEM : ( MÖ 2. yy -MS 2. yy )
YUNAN -LATIN ÇAĞI

Bu dönem Yunan edebiyatının gerileme dönemidir.
Yunan edebiyatının biyografya türünde yetiştirdiği en önemli yazarı PLUTARKHOS ( MS46 -120 ) tur.
www.edebiyatogretmeni.net

Ayrıca Bakınız

*Islamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
*Islami Devir Türk Edebiyatı
*Batı Etkisindeki Türk Edebiyatı
*Cumhuriyet Dön Türk Edebiyatı
*Türk Cumhuriyetleri Edebiyatı
*Türk Toplulukları Edebiyatı
*Batı Edebiyatı
*Dünya Edebiyatı