biryay yayınevi 10.sınıf türk edebiyatı sayfa 121,124

merve tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma 10.sınıf Türk Edebiyatı Biryay Yayınları Cevapları

10. Sınıf Türk Edebiyatı Biryay Cevapları Sayfa 121

XV. Yüzyıldan XIX. Yüzyıl Ortalarına Kadar Osmanlı Edebiyatı

a.  Coşku ve Heyecanı Dile Getiren Metinler (Şiir)

1. Divan Şiirî (Gazel, Kaside, Rubai, Tuyuğ, Murabba, Şarkı, Terkibi bent)

 Hazırlık Çalışmaları

1.   Divan şiiri hakkında bildiklerinizi söyleyiniz.

* Divan şiirinin nazım birimi beyittir.

* Divan şiirinde aruz ölçüsü kullanılır.

* Edebî sanatlar (teşbih, teşhis, istiare, hüsn-i ta’lil, kinaye…) yoğun biçimde kullanılır. Divan şairleri şiirlerini çekici hale getirmek için edebî sanatlarla süslemişlerdir.

* Şiir işçiliğine aşırı derecede önem verilir. Divan şairi şiirinde kullanacağı her bir sözcük için kafa yorar, sözcükleri akıcı bir söyleyişe uygun düşecek biçimde seçer, onları bir kuyumcu titizliğiyle işler.

2.  Gittin ammâ ki kodun hasret üe cânı büe

İstemem sensiz olan sohbet-i yârânı büe

Neşatî

(Gittin ama canımı özlemle başbaşa bıraktın.

Sen olmadiktan sonra dostlarla sohbet etmeyi büe istemem.)

Yukarıdaki dizelerde aktarılan duyguyu açıklayınız.

Ayrılık ve hasret duyguları aktarılıyor.

3.   Bir dönemin sosyal yaşantısının şiire yansıtılmasını nasıl değerlendirdiğinizi belirtiniz.

10. Sınıf Türk Edebiyatı Biryay Cevapları Sayfa 122

a. Okuduğunuz şiirin ahenk ögelerini (aliterasyon, asonans, ritim, uyak, söyleyiş özelliği) belirleyiniz. Tespitlerinizi aşağıya not ediniz.

Aliterasyon: n, l, m 

Asonans: a, ö, ü 

Ritim: Şiirde son dizelerin ritmik bir ses akışı vardır.

Söyleyiş özelliği: Şair aşk acısını çeken ve duygularını acılar içinde kıvranan, inleyen bir hasta gibidir. Şiirin genelinde bir yakınma ve acınma duygusu sezilmektedir.

b. Konuşma dilindeki tonlama ve vurguyla beyitlerdeki ses ve söyleyiş arasındaki ilişkiyi açıklayınız.

Bentlerdeki “ vay”  kelimesi konuşma diline özgü bir vurgu değeri taşımaktadır.

10. Sınıf Türk Edebiyatı Biryay Cevapları Sayfa 123

b. Şiirin her bir biriminin ve şiirin temasını belirleyiniz. Tespitlerinizi tabloya yazınız.

Birimlerin Teması

Şiirin Teması

I.beyit

Felekten şikayet

2. beyit

Gönül ehlinden şikayet

3. beyit

Sözün önemi, değeri

4. beyit

Şairin etkili söz söylediği (Kendi şiiri över)

5. beyit

Nef’i’nin kalbinin temizliği ile dostların kalbinin durumu

•Tabloya yazdığınız tespitlerden yola çıkarak "şiiri meydana getiren birimlerin ortak paydasını" belirtiniz.

Bu şiiri meydana unsurlar beyittir ve bu beyitlerdeki ortak payda kesinlikle temadır.

•Birimlerin ortak bir tema etrafında toplanarak bir bütün oluşturup oluşturmadığını açıklayınız.

Beyitler arasında ortak bir tema bulunmuyor ki zaten genel olarak gazeller*her beyitte farklı konuları işler.

10. Sınıf Türk Edebiyatı Biryay Cevapları Sayfa 124

a.  "Yek ahenk ve yek avaz gazel" hakkındaki bilgilerinizi arkadaşlarınızla paylaşınız.

Beyitleri arasında konu birliği bulunan gazellere yek-ahenk gazel, her beyiti aynı mükemmellikte söylenmiş olan gazellere ise yek-avaz gazel denir.

Fuzulî

ç. Okuduğunuz iki gazelin "yek ahenk mi yek avaz mı" olduğunu aşağıda verilen ilgili kutucukları eşleştirerek belirleyiniz.