biryay yayınevi 10.sınıf türk edebiyatı sayfa 141,142

merve tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma 10.sınıf Türk Edebiyatı Biryay Yayınları Cevapları

10. Sınıf Türk Edebiyatı Biryay Cevapları Sayfa 141

a.  Şiirin birimlerini belirtiniz.

b.  Birimlerin özelliklerini sıralayınız.

Şiir bent birimiyle kurulmuştur. Her bent iki beytin birleşmesiyle oluşmuştur.

c.  Okuduğunuz şiirin ve birimlerinin temasını aşağıdaki şemaya yazınız.

Şarkının teması: Tabiat ve şak

Kayıkla gezmeye davet, çeşmeleri dolaşmaya davet, herkesten kaçıp birlikte eğlenmek arzusu, havuz kenarında saray çevresinde gezip eğlenmeye davet

•   Şemaya yazdığınız tespitlerden hareketle okuduğunuz şiirin birimlerinin ortak paydasını söyleyiniz.

Şiirin birimlerinde Boğaz’ın güzellikleri ve aşk duygusunun ortak payda olduğunu söyleyebiliriz.

•   Birimlerin teması ve şiirin temasıarasındaki bütünlüğü açıklayınız.

Birimlerle şiirin teması arasında anlam bütünlüğü vardır.

a. Şiirin yapısıyla ilgili özellikleri belirleyiniz. Tespitlerinizi aşağıya yazınız.

Birimlerin adı: bent

Birim sayısı: 4

Uyak örgüsü: aaaa/bbba/ccca…

Ölçü: aruz ölçüsü

Tema: Tabiat ve aşk

b. Yaptığınız inceleme ve bilgi birikiminizden yararlanarak Nedim'in şiirinin, kuralları önceden belirlenmiş olan hangi nazım şekliyle yazıldığını söyleyiniz.

Nedim’in şiiri şarkı nazım şekliyle yazılmıştır.

10. Sınıf Türk Edebiyatı Biryay Cevapları Sayfa 142

32. Etkinlik

a. Okuduğunuz şiirde kendi anlamıdışında kullanılan kelimelere örnekler belirleyiniz. Tespitlerinizi aşağıya yazınız. Bu kelimelerin şiirdeki anlamlarını da tabloya not ediniz.

Kendi anlamı dışında kullanılan kelimeler:

Bağışlamak( hissettirmek, yaşatmak)

Salınmak( yürümek)

Gazel çekmek( şarkı söylemek)

okumak( söylemek)

Temiz edalı ( saygılı, nazik)

b. Şiirdeki imgeleri ve bunların nasıl kullanıldıklarını aşağıya yazınız.

Servi: Sevgilinin boyu servi ağacı gibi incedir.

Ejderha: Mitolojik bir öge olarak kullanılmıştır. Ejderha tehlikeli bir yaratıktır fakat ağzından hayat suyu akar. Bu suyu içmek için tehlikeyi göze almak gerekir.

Ab-ı hayat: Hayat suyu anlamındadır.

Felek: Zaman, devir anlamında kullanılmıştır.

•     Şair ilk dörtlükte gönlü, kederli bir insana benzeterek teşhis (kişileştirme) sanatı yapmıştır.

•     Üçüncüdörtlükte cennetteki ırmaklardan biri olan "Tesnîm" adı geçmektedir. Şair, bu ismi hangi söz sanatıiçin kullanmıştır? Söyleyiniz. Diğer dörtlüklerdeki söz sanatlarınıda bulup bunların şiirdeki işlevlerini belirtiniz.

1.Bent:

Gönül kavramının kederli oluşu—teşhis

Sevgili servi ağacına benzetilmiş—istiare

Son dize- tekrir

2.Bent:

Çeşme, su, ab- ı hayat— tenasüp

Gülmek, oynamak, muradını almak— tenasüp

3.Bent:

Geh kelimesi tekrir

Şarkı okumak, gazel çekmek—tenasüp

4.Bent:

Nedim, kendisini başka biriymiş gibi düşünür—Tecahül-i Arif

Aşktan çılgına dönmüş—Mübalağa ve teşbih

Ey şuh-  nida

1.   Okuduğunuz şiirden; şairin, gözlem, izlenim, sezgi ve kişisel duyarlılığını belirten bölümleri söyleyiniz. Bunların yaşanmasının mümkün olup olmadığını belirtiniz.

Şiirde İstanbul ve Boğaz’ın güzellikleri Nedim’in gözlem  ve sezgilerine göre yansıtılmıştır.

2.   Şiiri, yan anlamlar yönünden değerlendiriniz.

Şiirde kelimelerin yan anlamlarına yer verilmiştir. Bağışlanmak, salınmak, oynamak, okumak, çekmek

4.   Şiirden Arapça ve Farsça kelimelere örnekler veriniz. Bunların şiirde kullanılma nedenini söyleyiniz.

şiirde kullanılan bazı Arapça ve Farsça kelimeler:

Arapça: safa, bahş, kam, dünya, ma havz, seyr, gazel

Farsça: serv-i revan, nev- peyda, ejderha, abıhayat, hıraman

Divan şiiri geleneğiyle ilgilidir.

5.   Okuduğunuz şiirin hangi geleneğin etkisiyle yazıldığını açıklayınız.

Divan şiiri geleneği

b. Nedim'in edebîve fikrî yönünü şiirine nasıl yansıttığını açıklayınız.

Nedim, dünyanın  somut güzelliklerini şiirlerinin teması olarak seçmiştir. Onun sevgilisi mecazi bir sevgili değil, etiyle kemiğiyle insandır. Bu yüzden şiirindeki doğal güzellikler de hayal ürünü yerler değil, somut mekanlardır.