biryay yayınevi 10.sınıf türk edebiyatı sayfa 150,152,153

merve tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma 10.sınıf Türk Edebiyatı Biryay Yayınları Cevapları

10. Sınıf Türk Edebiyatı Biryay Cevapları Sayfa 150

a.  Okuduğunuz şiirin ahenk ögelerini aşağıya yazınız.

Aliterasyon:

1.Mani:z, l, r

2.Mani: s, l, m

3.Mani: z, l, r

4.Mani: b, ğ, n

Asonans:

1.Mani:a, ü

2.Mani: e,o,u

3.Mani: o, a, ı

4.Mani: a, e

Kelime Tekrarı:

1.Mani: gül, olur

2.Mani: olmasaydı

3.Mani: olur

4.Mani: bana, bağ

Uyak:

1.Mani: olur:redif, az:Tam uyak

2.Mani: masaydı: Redif, Ol:tam uyak

3.Mani: olur:redif, z:yarım uyak

4.Mani: bana:redif, ağ:tam uyak

Söyleyiş şekli: Manilerin akıcı bir söyleyiş özelliği vardır. İlk iki dizenin anlam bakımından bir değeri yoktur. Asıl söylenmek istenen  söz 3 ve 4. Dizelerde dile getirilir.

Ölçü: hece ölçüsü

b.  Mâninin ses ve anlam kaynaşmasından oluşan biriminin adını söyleyiniz.

Maniler dörtlük birimiyle yazılır.

a.  Mâni hakkında edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.

b.  Ay doğar ayazlanır

Gün doğar beyazlanır

Mahmur gözlü sevdiğim

Uyanmaya nazlanır

Yukarıdaki mâniyi bestelenmiş hâliyle okuyunuz. Mâniler hakkındaki bilgi birikiminizden de yararlanarak mânilerle müzik arasındaki ilgiyi açıklayınız.

Maniler ses ahengi güçlü şiirlerdir. Ritim ve ahengin güçlü olması, manilerin kolayca bestelenmesini sağlar.

1.  Kitabınızdaki mânilerin temalarını söyleyiniz.

1)1.Mani: Sevgilinin değeri

2.Mani: Ayrılık

3.Mani: Kavuşma arzusu

4.Mani: Aşk

2.      a. Okuduğunuz mânilerde anlamını bilmediğiniz kelimeler var mı? Belirtiniz.

Manilerde genellikle günlük konuşma diline ait kelimeler kullanılır. Açık ve sade bir dil vardır.

b.Mânilerdeki kendi anlamı dışında kullanılan kelimeleri bulunuz.

1.Mani: açılmak( çiçeklerin tomurcuktan çıkması)

Demek: hitap etmek

Az:kısa (yan anlam)

2.Mani:

Solmak: çürümek, canlılığını yitirmek (yan anlam)

3.Mani:

Beyaz ,sarı, gül, yeşiller: Bu renkteki kıyafetler(ad aktarması)

4.Mani:

Zincir:kelepçe, pranga

Kâr etmemek: etkisi, faydası olmamak

Tel: saç ,kıl

Bağ: tutku, düşkünlük, esir eden(mecaz)

c.  Mânilerdeki halk söyleyişlerini belirtiniz.

•Yaptığınız incelemeden yararlanarak mânilerin dil özelliklerini aşağıya sıralayınız.

Ben yârime gül demem, gülün ömrü az olur

Ölüm Allah’ın emri

Muradı olmak

Manilerin dil özellikleri:

Manilerde günlük konuşma dili akıcı, işlek, zengin bir ifadeyle kullanılır.

3.   a. Mânilerin söyleyeni belli olmadığı hâlde günümüze kadar nasıl ulaştırıldığını belirtiniz.

Maniler sözlü anlatım geleneği yoluyla nesilden nesile aktarılmıştır.

b. Mânilerin, Destan Döneminden bu yana geniş halk kitleleri arasında varlığını sürdüren sözlü gelenekle tarihî yönden ilişkisini açıklayınız.

Türklerin toplum yaşamında sözlü edebiyat daima önemli bir yere sahiptir. Tarihte çeşitli insan etkinlikleri sırasında okunan koşuklar, savlar, sagular bugünkü mani geleneğinin çıkış noktası olabilir.

4.   Okuduğunuz mânilerden hangisini daha çok beğendiğinizi nedenleriyle açıklayınız.

Aşağıdaki mâni örneklerini okuyunuz. Bilgi birikiminizden yararlanarak mânilerin türlerini yanlarındaki boş bırakılan alanlara yazınız.

Mâni

Türü

Ana başta tac imiş

Düz mani

Her derde ilac imiş

kesik mani

Bir evlat Pîr olsa da

cinaslı

Anaya muhtac imiş

yedekli mani

 10. Sınıf Türk Edebiyatı Biryay Cevapları Sayfa 152

1.   a. Okuduğunuz türkünün ahenk ögelerini (aliterasyon, asonans, dize tekrarları, uyak, söyleyiş şekli, ölçü) belirleyiniz.

1.Dörtlük

Nakarat

3.Dörtlük

5.Dörtlük

Aliterasyon

R, l, n, c

L, r

R, ş

R, m

Asonans

A, l

A, e

A, e

A, e

Dize tekrarı

Di lala

Uyak

Cı:tam uyak

La: tam uyak

Şi: tam uyak

-er mi: redif

T: yarım uyak

Söyleyiş özelliği:

Mani türüne özgü bir söyleyiş özelliği vardır. Akıcı ve ritmik yönü ön plandadır. Bestelenmeye uygundur.

b. Türküde tekrar edilen dizelerin şiire katkısını belirtiniz.

Türküde tekrar edilen dizeler şiirin ses ve ritim bakımından akıcı olmasını sağlar.

a.  Türkü hakkında edindiğiniz bilgileri arkadaşlarınızla paylaşınız.

b.  Kitabınızdaki türküyü bestelenmiş hâliyle okuyunuz.

c.  Sınıfa getirdiğiniz CD'den beğendiğiniz bir türküyü arkadaşlarınızla dinleyiniz.

ç. Türkülerin müzikle olan ilgisini açıklayınız.

Türkülerin sözleri ve besteleri anonimdir. Kim tarafından yazıldığı ve bestelendiği belli değildir. Türküler, halkın söz ve ritim zevkini yansıtan şiirlerdir.

2. Kitabınızdaki türkünün temasını söyleyiniz.

teması sevgidir.

3.  a. "Gönül vermek" halk deyiminin anlamını açıklayınız. Okuduğunuz türküden halk söyleyişlerine başka örnekler bulunuz.

”Gönül vermek” halk deyimi, birine aşık olmak, sevdalanmak anlamındadır.

“gözün kör olsun, dünyada eşi olmamak, yardan geçmek, dalda bitmek”

b.Okuduğunuz türküde anlamını bilmediğiniz kelime varsa söyleyiniz.

c.Yaptığınız incelemeden yararlanarak türkünün dil özelliklerini sıralayınız.

Türküde açık, sade ve akıcı bir dil kullanılmıştır. Sözcükler genellikle halkın konuşma dilinden seçilmiştir.

4.   a. Okuduğunuz türkünün niçin anonim olduğunu belirtiniz.

Okuduğumuz türkünün yazarı ve bestecisi bilinmektedir. Bu eser, halkın arasında yaygın olarak bilinip söylenmektedir.