Türkiye'nin coğrafi bölgeleri
Türkiye'nin coğrafi bölgeleri
Türkiye'nin coğrafi bölgeleri, 6 Haziran - 21 Haziran 1941 tarihleri arasında Ankara'da toplanan Birinci Coğrafya Kongresi tarafından belirlenmiştir. Kongre ilk, orta ve lise müfredat programları ile ders kitapları, coğrafya terimleri ve coğrafi isimlerin yazılması, Türkiye Coğrafyası'nın ana hatları ve yerlerin adlandırılması üzerinde çalışmalar yapmak amacıyla toplanmıştı. Bu çalışmanın sonucunda Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrilmiş olması, dağların Anadolu'nun iç kesimlerini kıyılardan ayırması, iklim, ulaşım ve bitki örtüsü gibi kriterler dikkate alınarak Türkiye'nin coğrafi bölgeleri belirlenmiştir.
Coğrafi bölgeleri oluşturan etkenler
Coğrafi bölgeler ve coğrafi bölgelerin sınırları belirlenirken şu etkenler dikkate alınmıştır;
Doğal etkenler
* Konum
* Yeryüzü şekilleri
* Iklim
* Bitki örtüsü
Beşeri etkenler
* Nüfus
* Yerleşm
Ekonomik etkenler
* Tarım ve hayvancılık
* Sanayi ve madencilik
* Ticaret
* Turizm
Bölgeler ve bölümler
Doğal, beşeri ve ekonomik özellikler yönünden sınırları içinde benzerlik gösteren geniş alanlara bölge denir. Sınırları içinde benzerlikleri olan ancak bölgenin diğer yerlerinden farklı olan küçük alanlara ise bölüm denir. Birinci Coğrafya Kongresinde Türkiye coğrafi 7 bölgeye ve 21 bölüme ayrılmıştır.
* Akdeniz Bölgesi:
Antalya Bölümü, Adana Bölümü
* Doğu Anadolu Bölgesi:
Yukarı Fırat Bölümü, Erzurum - Kars Bölümü, Yukarı Murat - Van Bölümü, Hakkari Bölümü
* Ege Bölgesi:
Ege Bölümü, Iç Batı Anadolu Bölümü
* Güneydoğu Anadolu Bölgesi:
Orta Fırat Bölümü, Dicle Bölümü
* Iç Anadolu Bölgesi:
Konya Bölümü, Yukarı Sakarya Bölümü, Orta Kızılırmak Bölümü, Yukarı Kızılırmak Bölümü
* Marmara Bölgesi:
Yıldız Bölümü, Ergene Bölümü, Çatalca - Kocaeli Bölümü, Güney Marmara Bölümü
* Karadeniz Bölgesi:
Batı Karadeniz Bölümü, Orta Karadeniz Bölümü, Doğu Karadeniz Bölümü
Bölgeler ve iller
Türkiye'nin coğrafi bölgelerinin sınırları illerin idari sınırları doğrultusunda belirlenmemiştir. Bu nedenle birçok il birden fazla coğrafi bölgenin içinde olabilir. Il merkezleri baz alındığında bölgelerin kapsadığı alanlardaki iller şunlardir.
Akdeniz Bölgesi
Adana
Antalya
Burdur
Hatay
Isparta
Kilis
Mersin
Osmaniye
Doğu Anadolu Bölgesi
Ağrı
Bingöl
Bitlis
Elazığ
Erzincan
Erzurum
Hakkari
Iğdır
Kars
Malatya
Muş
Tunceli
Van
Ege Bölgesi
Afyonkarahisar
Aydın
Denizli
Izmir
Kütahya
Manisa
Muğla
Uşak
Güneydoğu Anadolu Bölgesi
Adıyaman
Batman
Diyarbakır
Gaziantep
Mardin
Siirt
Şanlıurfa
Şırnak
Kahramanmaraş
Iç Anadolu Bölgesi
Aksaray
Ankara
Çankırı
Eskişehir
Karaman
Kayseri
Kırıkkale
Kırşehir
Nevşehir
Niğde
Sivas
Yozgat
Konya
Karadeniz Bölgesi
Amasya
Ardahan
Artvin
Bartın
Bayburt
Bolu
Çorum
Düzce
Giresun
Gümüşhane
Karabük
Kastamonu
Ordu
Rize
Samsun
Sinop
Tokat
Trabzon
Zonguldak
Marmara Bölgesi
Balıkesir
Bilecik
Bursa
Çanakkale
Edirne
Istanbul
Kırklareli
Kocaeli
Sakarya
Tekirdağ
Yalova
Bölgelerin isimlendirilmesi
Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden dördüne komşu olduğu denizin adı verilmiştir (Akdeniz Bölgesi, Karadeniz Bölgesi, Ege Bölgesi, Marmara Bölgesi). Diğer üç bölge de Anadolu bütünü içindeki konumlarına göre adlandırılmışlardır (Iç Anadolu Bölgesi, Doğu Anadolu Bölgesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesi). Türkiyenin yön isimlendirmesinde Doğu şark, Batı Garp, Güney Şimal, Kuzey Yıldız olarak adlandırılır.
Bölgelerde nüfus
Türkiye'deki coğrafi bölgeler arasında nüfus miktarı ve yoğunluğu yönünden önemli farklar bulunmaktadır. Bu farklarin oluşmasında fiziki faktörler (iklim özellikleri, yerşekilleri, toprak özellikleri) ve beşeri faktörler (sanayileşme, tarım, yeraltı kaynakları, turizm, ulaşım) önemli rol oynarlar. Nüfusun en yoğun olduğu bölge Marmara Bölgesi en seyrek olduğu bölge de Doğu Anadolu Bölgesidir. Marmara'nın kalabalık bir nüfusa sahip olmasında Istanbul önemli bir rol oynar.
Bölgelerin özelliklerinden bazıları
Türkiye'nin coğrafi bölgelerinin karakteristik özelliklerinden bazıları şöyle sıralanabilir:
* Alanı en büyük bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
* Alanı en küçük bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
* En yüksek bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
* En alçak bölge: Marmara Bölgesi
* En uzun kıyılara sahip bölge: Ege Bölgesi
* En fazla yağış alan bölge: Karadeniz Bölgesi
* Yazın en sıcak bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
* Kışın en ılık bölge: Akdeniz Bölgesi
* En soğuk bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
* Orman varlığı en zengin bölge: Karadeniz Bölgesi
* Orman varlığı en fakir bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
* Güneşlenme süresi en kısa bölge: Karadeniz Bölgesi
* Güneşlenme süresi en uzun bölge: Güneydoğu Anadolu Bölgesi
* Heyelanın en çok görüldüğü bölge: Karadeniz Bölgesi
* Volkanizmanın en etkin olduğu bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
* Seracılığıın en fazla geliştiği bölge: Akdeniz Bölgesi
* Nüfusu en kalabalık bölge: Marmara Bölgesi
* Nüfusu en az olan bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
* Iklim çeşitliliği en fazla olan bölge: Marmara Bölgesi
* Enerji tüketimi en fazla olan bölge: marmara bölgesi
* Maden zenginlikleri en fazla olan bölge: Doğu Anadolu Bölgesi
Ayrıca Bakınız
Dünya Nüfüs Yoğunluğu Haritası
Türkiye Nüfüs Yoğunluğu Haritası
Dünya'da Toprak Tiplerinin Dağılışı Haritası
Dünya Haritası Mavi Dilsiz Harita
Güneş Sistemi ve GezegenlerCoğrafya Animasyonlar Flashlar
6.Sınıf Sosyal Bilgiler Konuları
7. Sınıf Sosyal Bilgiler Tüm Konular Ders Notları
Cumartesi, 10 Aralık 2011 20:35 tarihinde güncellendi Yazar aygunhoca Pazar, 25 Nisan 2010 22:23
Kurallara uyulmaması durumunda yazı ekleme
anındaki
IP BILGILERI, YASAL IŞLEMLER IÇIN,
ilgili mercilere iletilir