Hatay Haritası ve Ansiklopedik Bilgiler
il ilçe ve Köylerimiz - iller ve Özellikleri
Hatay ili
Nüfus 1.413.287
― Şehir nüfusu 683.991
― Köy nüfusu 729.296
Yüzölçümü 5.403 km²
Nüfus yoğunluğu 256,6 kişi/km²
Genel bilgiler
Bölge Akdeniz Bölgesi
Alan kodu 0326
Valilik Web sitesi hatay.gov.tr
Hatay, Türkiye Cumhuriyeti'nin en güneydeki ilidir. Akdeniz'in doğu şeridinde 35° 52' - 37° 4' kuzey enlemleri ile 35° 40' - 36° 35' boylamları arasında yer alan Hatay'ın doğusunda ve güneyinde Suriye, batısında Akdeniz, kuzeybatısında Adana, kuzeyinde Osmaniye ve kuzeydoğusunda Gaziantep bulunur. Toplam nüfusu 1.413.287'tür.
Tarih
Hatay Türkiye'nin en önemli eski yerleşim yerlerinden biridir. Yapılan arkeolojik araştırmalarda milattan önce 100.000 ile 40.000 yılları arasına tarihlenen bulgulara ulaşılmıştır. Il toprakları ilk Tunç Çağından itibaren Akat Beyliği ve M.I. 1800-1600 yıları arasında Yamhad Krallığına bağlı bir beyliğin sınırları içerisinde yer almıştır. Daha sonra M.I. 17. yüzyıl sonlarında Hititler'in ve M.I. 1490 yıllarında Mısır'ın egemenliğine girmiştir. Ardından Urartular, Asurlular ve Persler'in egemenliğine girdi.
M.I. 300 yılında Antakya kurulmuş ve kent hızla gelişmiştir. Kent M.I. 64 yılında Roma Imparatorluğu'na katılmış ve imparatorluğun Suriye eyaletinin başkenti olmuştur. Islam ordusu tarafından fethedilmiş, Emevi ve Abbasi egemenliğinde kalmıştır. Daha sonra 877'de Tolunoğulları'nın fethettiği topraklar sırayla Ihşitler ve Selçuklular tarafından yıkılan Halep merkezli Hamdanoğulları (Beni Hamdan/Hamdânîler) egemenliğine girdi. 969 yılında Bizans Imparatorluğunun topraklarına katılan il 11-12.yüzyıllarda Haçlı Seferleri sırasında da önemli rol oynamıştır. Antakya Memlûk Devleti tarafından Haçlıların elinden alınmıştır(18 Mayıs 1268).
Osmanlı Imparatorluğu dönemi
1516'da Yavuz Sultan Selim bu toprakları ele geçirmiş ve Osmanlı Imparatorluğu dönemi başlamıştır. Memlûk Devletinden zapt edilen Antakya, Osmanlı Imparatorluğu'nda önce Halep'e bağlı bir sancak ve daha sonra kaza olarak yönetilmiştir. Bu dönemde Antakya, Asi Nehri ile Habib Neccar Dağı arasındaki dar ve meyilli alanda, 1,5-2 km²'lik bir alan üzerine yerleşmiş orta büyüklükte bir şehirdi. Osmanlı Imparatorluğu'nun Hatay'daki hakimiyeti 1918 yılına kadar devam etti.
Hatay Cumhuriyeti dönemi
Cumhurbaşkanı Ismet Inönü, 23 Haziran 1939'da ilhak kararınının almasının ardından Hatay'a gelmiştir.
Hatay Cumhuriyeti
Mondros Mütarekesinden sonra Fransız işgaline uğrayan ve 1921 yılında Türkiye Cumhuriyeti sınırları dışında kalan Antakya, Iskenderun ve havalisinde Iskenderun Sancağı adıyla bir yönetim kuruldu. 2 Eylül 1938'de bu Sancak'ta kurulan "Hatay Cumhuriyeti"nin Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen, başbakanı Abdurrahman Melek, Meclis Başkanı Abdülgani Türkmen, milli marşı Istiklâl Marşı olmuştur.
Hatay Devlet Meclisi 23 Haziran 1939 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti'ne ilhak kararı almıştır. 23 Temmuz 1939'da "Hatay" adıyla bir vilâyet olarak Türkiye Cumhuriyeti'ne katılmıştır.
Kültür
Saint Pierre Kilisesi, Antakya'nın iki kilometre kuzeydoğusunda, Reyhanlı karayolu üzerinde, Habib-i Neccar Dağı'nın uzantısı olan Haç Dağı'nın eteğindedir.
Tarihi ve turistik mekanlar açısından da zengin olan ilde dünyanın ikinci büyük mozaik kolleksiyonunu barındıran Hatay Arkeoloji Müzesi bulunmaktadır. Dünyanın ilk mağara kilisesi olan ve Hristiyanlara "Hristiyanlık" isminin verildiği Sen Piyer Kilisesi Hıristiyanlarca hac yeri olarak kabul edilmekte ve her yıl burada 29 Haziran günü Katolik Kilisesince ayin düzenlenmektedir.
Çok uzun bir süre boyunca bir arada yaşamayı öğrenmiş etnik kökenleri, dinleri farklı birçok topluluğa ev sahipliği yapan Hatay ili UNESCO barış kenti seçilmiştir. Çokkültürlü yapısını tarih boyunca korumuş olan ilde aynı ulusa mensup birden fazla dini cemaat bulunmaktadır. En büyük nüfusa sahip Sünni Türkler ve Nusayriler (Alevi Araplar)in yanında, az da olsa Sünni Araplar, Hristiyan Ortodoks, Hristiyan Protestan Araplar ve çok az sayıdaki Hıristiyan Katolik Maruni Araplar ve Süryaniler,Kürtler, Ermeniler (sadece bir köyde yaşamaktadırlar) Hatay'ın çok kültürlü yapısının dinamiklerini oluştururlar.
Ekonomi
Hatay'ın ekonomisi yurt dışında çalışma(özellikle suudi arabistan),tarım, sanayi ve ticarete dayanır.
Iskenderun Körfezi'nde bulunan Iskenderun Demir ve Çelik işletmesi, Türkiye'nin kuruluş tarihi itibari ile üçüncü, uzun mamul üretimi açısından ise en büyük entegre tesisidir.
Eğitim
2007 yılının istatistiklerine göre ilde 16 anaokulu; 147 lise, meslek lisesi, Anadolu lisesi ve dengi okul; ve 635 ilköğretim okulu bulunmaktadır.Ilköğretim okullarında 9.045 öğretmen 232.191 öğrenciye, liselerde ise 3.325 öğretmen 56.841 öğrenciye eğitim vermektedir. Bu verilere göre ilköğretim okullarında öğretmen başına ortalama 25.7 öğrenci, liselerde ise öğretmen başına ortalama 17.1 öğrenci düşmektedir.
Ilin yüksek öğretim merkezi 10 Kasım 1992'de faliyete geçen Mustafa Kemal Üniversitesi'dir. Üniversite kurumları dokuz fakülte (eğitim, fen edebiyat, güzel sanatlar, iktisadi ve idari bilimler, mühendislik mimarlık, su ürünleri, tıp, veterinerlik, ziraat), üç enstitü (fen bilimleri, sağlık bilimleri, sosyal bilimler), dört yüksekokul (beden eğitimi, sağlık, sivil havacılık, turizm işletmeciliği ve otelcilik), yedi meslek yüksekokulu ve sekiz araştırma ve uygulama merkezinden oluşmaktadır. 2006-2007 öğretim yılı itibarıyla üniversitede 708 akademik personel, 575 idari personel ve 14.439 öğrenci bulunmaktadır.
Tarihi yerler
Kaleler
Koz Kalesi: (Kürşat Kalesi)Antakya Prensliği zamanında yapıldığı sanılan kalenin büyük blok taşlarla yapılmış iki burcu halen ayaktadır.
Bakras Kalesi: Antakya - Iskenderun yolunun 27. km. sinde, yoldan 4 km. kadar içerde sarp bir tepe üzerine çok katlı olarak kurulmuş olan kalenin halen birçok mekanı sağlam durumdadır.
Payas Kalesi: 1567 de hendeği ile birlikte restore edilmiş bir Osmanlı kalesidir. Son yüzyılda hapishane olarak kullanılmıştır.
Mancınık Kalesi: Payas - Dörtyol arasında sarp bir tepe üzerinde 1290 yılında yapılmıştır. Çok az kalıntısı vardır.
Cin Kulesi: Kale ile liman arasında, limanı korumak amacıyla 1577 yılında yapılmış bir karakol kulesidir.
Darbısak Kalesi: Kırıkhan ile Hassa arasında, Kırıkhan'a 4 km. uzaklıkta bir tepe üzerindedir. Beyazid Bestami Makamı Darbı-Sak Kalesi üzerindedir. 19. yüzyıl sonlarında burada bir cami ve türbe yaptırılmıştır. Her yıl binlerce kişi ziyaret eder.
Coğrafya
Bakras Kalesi, Antakya-Iskenderun yolunun 27. kilometresi üzerinde bulunan Bakras Köyü'nün üst tarafındadır.
Antakya çarşısı
Asi Nehri
Ilin Altınözü, Antakya, Belen, Dörtyol, Erzin, Hassa, Iskenderun, Kırıkhan, Kumlu, Reyhanlı, Samandağ ve Yayladağı olmak üzere 12 ilçesi vardır.
Akdeniz'deki önemli bir liman şehri olan Iskenderun ve merkez ilçesi Antakya, ilin en büyük iki yerleşim yeridir ve en önemli geçim kaynağı portakal ve turunçgil tarlalarıdır.
Yüzölçümü
Il topraklarının yüzölçümü 5.350 kilometrekaredir.
Dağ ve tepeler
Il topraklarının %46'sını dağlar, %33'ünü ovalar oluşturur. Il topraklarının en önemli yükseltisini kuzey-güney hattında uzanan Nur Dağları (Gavur Dağları ve Amanos Dağları olarak da bilinir) oluşturur. Bu sıradağların en yüksek noktası ise Mığırtepe'dir (2.240 metre). Diğer önemli yükseltiler Ziyaret Dağı ve Keldağ'dır (1739 metre).
Ovalar
Amik Ovası ilin en önemli düzlüğüdür ve bu topraklarda tarım oldukça gelişmiştir. Diğer önemli düzlükler Dörtyol Ovası, Arsuz, Payas, Iskenderun ve Erzin Ovası'dır.
Akarsular
Hatay'ın en önemli akarsuyu olan Asi Nehri, Lübnan Dağları ve Anti-Lübnan Dağları arasındaki Bekaa Vadisi'nde kaynayan akarsuların birleşmesiyle oluşur, Suriye topraklarından geçerek ilin güneydoğu sınırlarından girer ve Samandağ yakınlarında delta oluşturarak Akdeniz'e dökülür. Asi Nehri Nil ile beraber ters akış yönüne sahip iki akarsudan biridir.
Baraj ve göller
Hatay'da sulama amacı ile Karasu Çayı üzerinde inşa edilen Tahtaköprü Barajı, Karasu Çayı üzerinde inşa edilen Yayladağı Barajı ve Beyazçay üzerinde inşa edilen Yarseli Barajı bulunmaktadır.
Amik Ovası'nın orta kısımlarında yer alan Amik Gölü, 1970li yıllarda tamamen kurutulmuş ve tarıma açılmıştır. Diğer önemli göller ise Gölbaşı ve Yenişehir Gölü'dür.Bunların yanında Yayladağı yolu üzerinde Kızılgöl'de vardır.Bu göl yazları kurur kışlar ise göl su ile dolar.
Madenler
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü'nün yaptığı araştırmalara göre il genelinde altın, aluminyum, asbest, demir, dolomit, fosfat, kireçtaşı, krom, manyezit ve mermer rezervleri bulunmaktadır.
Iklim
Ilin büyük kesimi Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. Ancak yükselti ve karasallığa bağlı olarak çeşitli farklılıklar da mevcuttur. Genel olarak kışlar ılık ve yağışlı, yazlar sıcak ve kurak geçer. Yıllık yağış tutarı il merkezi Antakya'da 1.173,4 milimetre, Iskenderun'da 785 milimetre, Dörtyol'da ise 1.022 milimetre civarındadır.
Yönetim
Şu an Mehmet Celalettin LEKESIZ Hatay valisidir. 2007 genel seçimleri sonucu Hatay'ı temsilen Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne Adalet ve Kalkınma Partisi'nden beş milletvekili (Sadullah Ergin, Orhan Karasayar, Mustafa Öztürk, Abdülhadi Kahya, Fevzi Şanverdi), Cumhuriyet Halk Partisi'nden üç milletvekili (Fuat Çay, Gökhan Durgun, Abdulaziz Yazar) ve Milliyetçi Hareket Partisi'nden iki milletvekili (Süleyman Turan Çirkin, Izzettin Yılmaz) seçilmiştir.
Popüler kültürde Hatay
* Indiana Jones: Son Macera filminin konusunun bir bölümü Iskenderun'da geçmektedir.
* Asi dizisinin çekimleri Hatay'da gerçekleşmektedir.
* Kül ve Ateş dizisinin çekimleri Hatay'da gerçekleşmektedir.
* Hanımın Çiftliği dizisinin çekimleri Hatay'da gerçekleşmektedir.
* Kasaba filminin çekimleri Hatay'da gerçekleşmektedir.
* Şellale filminin çekimleri Hatay'da gerçekleşmiştir.
* Yemekteyiz yarışmasının bir haftalık bölümü Antakya'da geçeçektir.
* Eve Giden Yol: 1914 adlı film Hatay'ı konu almıştır.
Ayrıca Bakınız
Çankırı Ili Bilgileri Resimleri
Ilgaz Çankırı Haritası Bilgileri
Insuyu Mağrası Resimleri (Burdur)
Resim ve Fotoğraflarla Burdur Turu
| < Önceki | Sonraki > |
|---|
Pazar, 18 Aralık 2011 19:41 tarihinde güncellendi Yazar aygunhoca Salı, 13 Temmuz 2010 23:20
Kurallara uyulmaması durumunda yazı ekleme
anındaki
IP BILGILERI, YASAL IŞLEMLER IÇIN,
ilgili mercilere iletilir