TC inkılap Tarihi ve Atatürkçülük Tüm Konular Ders Notları

aygunhoca tarafından yazıldı. Aktif . Yayınlanma Tc inkılap Tarihi ve Atatürkçülük Konuları


TC inkılap Tarihi ve Atatürkçülük Tüm Konular Ders Notları
I.MEŞRUTIYET'IN ILANI(23 ARALIK1876):Namık Kemal ve Ziya Paşa gibi aydınların oluşturduğu  gruba  Genç Osmanlılar veya  Jön Türkler  denirdi. Bu grup yanlarına Mithat Paşa'yıda alarak Meşrutiyeti ilan etmesi koşuluyla II.Abdülhamit'i tahta çıkardılar.23 Aralık 1976 'da Kanuni Esasi hazırlanarak I. Meşrutiyet ilan edildi. Kanuni Esasi Osmanlı Devletinin Avrupai tarzda ilk anayasasıdır. Kanuni Esasiye göre  iki tane meclis kuruldu. Meclisi Mebusan( Üyelerini halk seçecek),Meclisi Ayan(Üyelerini Padişah seçecek)
NOT:I.Meşrutiyet'in ilanıyla Mutlakiyet dönemi sona ermiş Meşrutiyet dönemi başlamıştır. II.Meşrutiyet'in Ilanı(1908):Jön Türkler 1889 yılında Ittihat ve Terakki cemiyetini kurdular. Bu örgüt II.Meşrutiyet'in ilan edilmesi için II.Abdülhamit'e baskı yaptılar. Baskılar sonunda II.Abdülhamit 24 Temmuz 1908 'de II.Meşrutiyet'i ilan etti.13 Nisan 1909'da Meşrutiyet yönetimine karşı olanlar büyük bir ayaklanma  yaptılar.(31 Mart Olayı).Ayaklanmayı Ittihatçıların oluşturduğu ve M. Kemal'in Kurmay Başkanlığını yaptığı  Hareket Ordusu bastırdı. Ittihatçılar bu ayaklanmadan II.Abdülhamit'i sorumlu tutarak tahttan indirdiler.
1.UŞI ANTLAŞMASININ ÖNEMI NEDIR?
*   Italya ile Osmanlı Devleti arasında 1912'de Trablusgarp savaşından sonra imzalanmıştır.
*   Buna göre;Trablusgarp ve Bingazi Italya'ya verildi. On iki ada geçici olarak  Balkan savaşından
*   sonra alınmak üzere Italya'ya bırakıldı.
*   NOT:Trablusgarp (Libya) Osmanlı Devletinden ayrılan son Afrika toprağı olmuştur.
2.I.BALKAN SAVAŞI VE SONUÇLARI NELERDIR.?
*   1912'deBulgaristan,Yunanistan,Sırbistan ve Karadağ Türkleri Balkanlardan atmak için anlaştılar ve Osmanlı Devletine saldırdılar
*   Osmanlı Devleti  ordusundaki subayların ittihatçı-itilafçı diye ayrılmaları ve savaşlara yeterli hazırlanamaması nedeniyle Midye-Enez hattına kadar çekilmek zorunda kaldı.
*   Bu savaşın sonunda Osmanlı Devletiyle bağlantısı kalmayan Arnavutluk bağımsızlığını kazandı.
*   I. Balkan Savaşı'nın sonunda Londra Antlaşması (1913) imzalandı. Midye-Enez hattına geriledik. Edirne ve Kırklareli'yi kaybettik.
3.II.BALKAN SAVAŞI VE SONUÇLARI NELERDIR.?
*   I. Balkan Savaşı'nda aldıkları toprakları kendi aralarında paylaşamayan Balkan ülkeleri kendi aralarında savaşa tutuştular. Osmanlı Devleti bunu fırsat olarak gördü ve saldırarak Edirne ve Kırklareli'yi geri aldı
*   II. Balkan Savaşının sonunda iki antlaşma imzalandı.
*   Istanbul Antlaşması(1913): Bulgaristan ile Osmanlı Devleti arasında imzalandı. Edirne ve Kırklareli bizde kaldı. Meriç nehri Bulgaristan'la sınır oldu.
*   Atina Antlaşması(1913): Kavala şehri ve Girit adası kesin olarak Yunanistan'a verildi.
3.I.DÜNYA SAVAŞI'NIN SEBEPLERI NELERDIR.?
*   Sömürge rekabeti :Birliğini geç  tamamlayan Italya(1870) ve Almanya'nın(1871) sömürge yarışında Ingiltere'ye ve Fransa'ya   rakip olmaları bu devletler arasında düşmanlığa neden olmuştur.
*   Almanya-Fransa Çekişmesi: Kömür yataklarının bulunduğu Alsas-Loren bölgesi iki ülkeyi düşman etmiştir.
*   Balkanlardaki Çekişme: Rusya ile Avusturya-Macaristan arasında Balkanlarda çekişme vardı. Rusya  Avusturya-Macaristan'ın içindeki Ortodoks ve Slav ırkları kendi hakimiyetine almak istemesi düşmanlığı artırdı.
*   Blokların Kurulması: Yukarıda sayılan sayılan nedenlerle bazı  devletler birbirlerine yaklaşmışlardır. Almanya,Avusturya-Macaristan,Italya  üçlü ittifak devletlerini, Ingiltere,Fransa ve Rusya ise Üçlü itilaf devletlerini oluşturdular.
4.OSMANLI DEVLETININ I. DÜNYA SAVAŞINA GIRMESININ NEDENLERI NELERDIR.?
*   Balkan ve Trablusgarp savaşlarında kaybedilen toprakları geri alma düşüncesi
*   Alman hayranlığı  ve Almanya'nın savaşı kesin kazanacağına inanılması
*   Ingiltere,Fransa ve Rusya'nın sömürgelerinde yaşayan Müslüman ülkeleri bağımsızlığına kavuşturma isteği
*   Ingiltere,Fransa ve Rusya'nın Osmanlı Devletine karşı düşmanca tavır takınmaları
*   Goben(Yavuz),Breslav(Midilli) zırhlı gemilerinin Rus limanlarını topa tutması.
5.ALMANYA'NIN OSMANLI DEVLETINI KENDI YANINDA SAVAŞA SOKMAK ISTEMESININ NEDENLERI NELERDIR?
*   Savaşı daha geniş alanlara yaymak***
*   Osmanlı Devletinin Jeopolitik konumundan (Dünya üzerindeki yeri) yararlanmak istemesi
*   Osmanlı halifesinin dini gücünden faydalanmak ve Itilaf Devletlerinin sömürgeleri olan Müslüman ülkeleri ayaklandırarak,sömürgeleri içten çökertmek
*   Sömürgelere giden yolları kontrol altında tutmak istemesi***
6.OSMANLI DEVLETI'NIN KENDI TOPRAKLARINDA SAVAŞTIĞI CEPHELER HANGILERIDIR?
*   Kafkas ,Kanal ,Filistin ,Irak, Çanakkale, Suriye ,Hicaz-Yemen Cepheleridir.
7. OSMANLI DEVLETI'NIN KENDI TOPRAKLARI DIŞINDA SAVAŞTIĞI CEPHELER HANGILERIDIR?
*   Makedonya,Romanya,Galiçya  Cepheleridir.
8.KAFKASYA CEPHESININ ÖNEMI NEDIR?
*   1 Kasım 1914 'te Rusların Doğudan saldırıya geçmesiyle bu cephe açılmıştır.
*   Enver Paşanın  Anadolu'daki Türkler ile Orta Asya'daki Türkleri birleştirerek büyük  Türk devleti kurmak istemesi
*   Bakü  petrollerini ele geçirmek isteyen Almanya'nın  bu cephenin açılması için Osmanlı'yı kışkırtması
*   22 Aralık 1914'te 150 bin kişi ile başlatılan” Sarıkamış Harekatı” hezimetle sonuçlanmış ve 90 bin askerimiz donarak şehit  olmuştur. Ruslar Erzurum, Muş,Bitlis ve Erzincan'ı ele geçirmişlerdir. M. Kemal 1916'da Muş ve Bitlis'i geri almıştır.
*   Rusların 3 Mart 1918'de imzaladığı Brest Litowsk Antlaşmasıyla I. Dünya savaşından ayrılmış ve doğu cephesi kapanmıştır.(Bu   ant. Ile Berlin ant. Ile kaybettiğimiz Kars,Ardahan,Batum  Rusya'dan Osmanlı Devletine geçmiştir.)
9. ÇANAKKALE SAVAŞININ ÖNEMI NEDIR?
*   500 Bin den fazla insan ölmüştür.
*   Osmanlı Devletinin galip geldiği tek cephedir.
*   Itilaf devletleri boğazları geçemeyip Rusya'ya yardım götüremeyince Rusya'da Bolşevik ihtilali çıkmıştır. Sovyet Rusya kurulmuştur.
*   M. Kemal'in bu savaşlarda gösterdiği başarılar onun  kurtuluş savaşında lider olmasını sağlamıştır.
10.KANAL CEPHESININ ÖNEMI NEDIR?
*   Almanların isteğiyle açılmıştır.(Süveyş Kanalında)
*   Mısır Ingiltere'den geri alınacaktı. Ve Ingiltere'nin Uzak Doğudaki sömürgeleriyle bağlantısı kesilecekti. Fakat savaşı kazanamadık ve Ingiltere Suriye'ye kadar ilerledi ve Suriye cephesinin açılmasına neden oldu.
11.I.DÜNYA SAVAŞI'NIN SONUNDA IMZALANAN ANTLAŞMALAR NELERDIR.?
*   Itilaf devletleri ile yenilen devletler arasında şu antlaşmalar olmuştur.
Varsay-Almanya ,     Sen Jermen-Avusturya ,     Triyanon –Macaristan,    Nöyyi-Bulgaristan,  
Sevr-Osmanlı Devleti
NOT:Mondros ateşkes antlaşması Osmanlı Devletini I. Dünya savaşından çıkaran ateşkes antlaşmasıdır. Sevr antlaşması hazırlanana kadar bu antlaşma yürürlüğe girmiştir.


I2. I.DÜNYA SAVAŞI'NIN GENEL SONUÇLARI NELERDIR?
*   Osmanlı Imp.,Rus Çarlığı, Avusturya-Macaristan Imp.   ve  Alman Imp.  yıkılarak yerlerine milli devletler kuruldu.
*   Litvanya, Çekoslovakya, Polonya, Yugoslavya, Macaristan ve Avusturya bağımsız birer devlet olarak  ortaya çıktı.
*   Cemiyet-i Akvam(Milletler Cemiyeti) kuruldu.
*   Yenilen devletlerde rejim değişiklikleri meydana gelmiştir.
*   I. Dünya Savaşından en karlı Ingiltere ve Fransa çıkmıştır.
*   I. Dünya Savaşı'nın sonunda yenilen devletlere imzalatılan ağır antlaşmalar , II. Dünya Savaşı'nın çıkmasına neden olmuştur.  
13.MONDROS ATEŞKES ANTLAŞMASI'NIN(30 EKIM 1918) ÖNEMI NEDIR?
*   Osmanlı Devleti bu antlaşmayla fiilen sona ermiştir.
*   Antlaşmanın  7.Maddesi Itilaf Devletleri kendi güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkarsa , istedikleri bölgeyi  işgal edebileceklerdi çok ağır bir madde olup ülkenin her an işgalini mümkün hale getirmiştir.
*   Altı vilayette bir Ermeni Devleti kurulması için zemin hazırlanmıştır.
*   Işgallerin başlamasıyla  bölgesel direniş örgütleri ve Kuvay-i Milliye ortaya çıkmıştır.
*   Azınlıklar işgalleri kolaylaştırmak için zararlı cemiyetleri kurmuşlardır.                     

14.ZARARLI CEMIYETLER HANGILERIDIR.?
A.    Azınlıkların Kurdukları Cemiyetler:
*   Mavri Mira: Rumlar tarafından kuruldu. Istanbul Patrikhanesi yönetir. Izmir ve Doğu Trakya'yı Yunanistan'a katmak istemektedir.
*   Etnik-Eterya Cemiyeti:Rumlar tarafından Yunanistan sınırlarını genişletmek için kuruldu.
*   Pontus Rum Cemiyeti:Doğu Karadeniz'de eski Rum Pontus Devletini tekrar canlandırmak için Rumlar tarafından kuruldu.
*   Ermeni Taşnak –Hınçak Cemiyeti: Ermeniler tarafından Doğu Anadolu'da bir Ermeni Devleti kurmak amacıyla  faaliyet göstermiştir.
B.    Milli Varlığa Düşman Cemiyetler:
*   Kürt Teali Cemiyeti: Doğu illerinde bir Kürt Devleti kurmak için  faaliyette bulundu.(Istanbul'da kuruldu.)
*   Teali Islam Cemiyeti: Saltanat ve Hilafeti desteklemiş ve Istanbul'da kurulmuştur.
*   Ingiliz Muhipleri Cemiyeti: Ingiliz himayesinde yaşamayı isteyenler kurmuştur.
*   Sulh ve Selamet-i Osmani Fırkası: Saltanat ve Hilafeti desteklemiştir.
*   Wilson Prensipleri Cemiyeti: Amerika egemenliğini(Mandasını) istemiştir.

15.YARARLI CEMIYETLER( MILLI CEMIYETLER) HANGILERIDIR.?
*   Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti: Doğu Anadolu'nun Ermenilere verilmesini önlemek için kuruldu.
*   Trakya Paşa eli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti: Trakya'nın Yunan işgaline uğramasını engellemek için  Edirne'de kuruldu.
*   Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti: Doğu Karadeniz ve çevresinin Rumlara verilmesini ve Rum Pontus Devletinin kurulmasına engel olmak için kuruldu.
*   Kilikyalılar Cemiyeti: Adana ve çevresinin Ermenilere verilmesini önlemek için kurulmuştur.
*   Izmir Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti: Izmir ve çevresinin Yunanlılara verilmesini önlemek için kurulmuştur.
*   Milli Kongre Cemiyeti: Istanbul'da kurulan bu cemiyet Türklere karşı yapılan haksızlıkları basın ve yayım yolu ile dünyaya duyurmaya çalışmışlardır.

16.PARIS BARIŞ KONFERANSININ(18 OCAK 1919) ÖNEMI NEDIR?
*   Itilaf Devletleri Osmanlı Devletini nasıl paylaşacaklarını kararlaştırmak  için Paris'te toplandılar.
*   Daha önce Italya'ya verilen Batı Anadolu  Yunanistan'a verildi.
*   Italya'ya: Güneybatı Akdeniz ,
*   Fransa'ya: Urfa,Maraş,Antep,Suriye ve Lübnan,
*   Ingiltere'ye : Irak, Filistin ve Boğazlar bırakılmıştır.
*   Yunanlılar  Paris Barış Konferansının kendilerine verdiği yetkiyle 15 Mayıs 1919 'da Izmir'i işgal etmiştir.
17.GENELGELER VE KONGRELER:
HAVZA GENELGESI'NIN ÖNEMI NEDIR?(29 MAYIS 1919)
*   M. Kemal  Havza'ya gelince askeri ve sivil mülki amirlere gönderdiği bildirilerle, işgallerin protesto yapılmasını, mitingler  düzenlenmesini , ülkemizin içinde bulunduğu durumun millete anlatılmasını , Istanbul hükümetine protesto telgraflarının  çekilmesini istemiştir.
NOT: M. Kemal 15 Mayıs 1919'da Izmir'in Yunanlılar tarafından  işgal edilmesinden sonra 16 Mayıs 1919'da Bandırma vapuruyla Samsun'a doğru yola çıkmış ve 19 Mayıs 1919'da Samsun'a gelmiştir. M. Kemal Samsun'a gelirken 9.Ordu Müfettişliği sıfatıyla resmi görevli olarak, Samsun ve çevresindeki Rumlarla Türkler arasındaki çatışmalara son vermek amacıyla Samsun'a gelmiştir.
AMASYA GENELGESI VE ÖNEMI NEDIR? (22HAZIRAN 1919)
*   M. Kemal ,Rauf Orbay, Refet Bele,Ali Fuat Cebesoy ve Kazım Karabekir  toplantı yaparak , aldıkları kararları genelge olarak yayınlamışlardır.
*   Vatanın ve milletin bağımsızlığının tehlikede olduğu belirtilmiştir. Miletin geleceğini ,milletin azim ve kararı kurtaracaktır denildi.
*   Osmanlı hükümetinin görevini yapmadığı ve bu durumun milletimizi yok saydığı belirtilmiştir.
*   Milletimizin sesini dünyaya duyuracak her türlü etki ve denetimden uzak milli bir kurulun kurulması gerektiği belirtilmiştir.
*   Bu nedenle seçimlerin yapıldığı yerlerde seçilen kişiler seçimlerin yapılamadığı yerlerde ise halkın güvenini kazanmış 3 delege Sivas'a gelerek toplanılması gerektiği belirtilmiştir.
*   Doğu illeri adına Erzurum'da bir kongre toplanacak
AMASYA GENELGESI'NIN ÖNEMI
*   Ilk  defa kurtuluş savaşının mücadele safhası başlamıştır.
*   Ilk  defa  kurtuluş savaşının gerekçesi , yöntemi ve amacı belirtilmiştir.
*   Ilk defa millet egemenliğine dayanan yönetimden bahsedilmiştir.***
*   Ilk defa milli bir kurulun oluşturulmasından bahsedilmiştir.
*   Ilk defa  Istanbul hükümetinin görevini yerine getiremediğinden bahsedilmiştir.
*   Ilk defa Erzurum ve Sivas Kongrelerinin toplanmasına karar verilmiştir.
NOT: M. Kemal Amasya Genelgesi'nden sonra  8 Temmuz 1919'da padişaha yolladığı bir telgrafla resmi göreviyle birlikte askerlik görevinden de istifa ettiğini açıklamıştır.
ERZURUM KONGRESI'NIN ÖNEMI NEDIR?(23 TEMMUZ 1919)
*   Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti'nin girişimleriyle bölgedeki Ermeni tehlikesine karşı toplanmıştır.
*   Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür asla parçalamaz olduğu belirtildi.(Misak-ı Milli'de aynen yer aldı.)
*   Ilk defa hükümet kurulmasından bahsedilmiş ve ilk defa  9 kişilik Temsil Heyeti seçilmiştir.
*   Ilk defa manda ve himaye reddedilmiştir.
*   Milli Meclisin derhal toplanması ve hükümetin meclisin denetimine girmesi kararlaştırıldı.(Mebusan Meclisi)
*   Kuva-yi Milliye'yi etken ve milli iradeyi hakim kılmak esastır.
*   Erzurum kongresi bölgesel olarak toplanmış fakat aldığı kararlar tüm yurdu ilgilendirdiği için  milli bir kongredir.****
SIVAS KONGRESI'NIN ÖNEMI NEDIR? ( 4-11 EYLÜL 1919)
*   Ülke genelindeki milli cemiyetler Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adıyla birleştirildi.
*   Manda ve himaye fikri kesin olarak reddedildi.
*   Irade-i Milliye adıyla bir gazete çıkarıldı.
*   Temsil heyeti 15 kişiye çıkarılmıştır.
*   Her yönüyle ulusal bir kongredir.
*   Ali Fuat Cebesoy  Batı Anadolu Kuva-i Milliye Komutanlığına atanmıştır.
AMASYA GÖRÜŞMELERININ ÖNEMI NEDIR? (20-22EKIM 1919)
*   Osmanlı Hükümetinden Bahriye Nazırı Salih Paşa ile M. Kemal arasında görüşmeler olmuştur.
*   Görüşmelerde alınan kararlardan sadece Osmanlı Mebusan Meclisi'nin açılmasıyla ilgili madde Osmanlı hükümeti tarafından kabul edilmiştir.
*   Istanbul Hükümeti , Temsil Heyetiyle görüşmek üzere bir temsilcisini Amasya'ya göndermekle Temsil Heyetini  hukuki olarak tanımıştır.
18. MISAK-I MILLI'NIN ILANI (28 OCAK 1920)
*   Amasya Görüşmeleri'nde alınan kararla yurdun her tarafında seçimler yapılarak Mebuslar Meclisinin açılmasına zemin hazırlanmıştır. Meclisin Istanbul'da  açılmasına karar verilince M. Kemal  Istanbul'a gitmemiştir. Fakat  onun düşüncelerini temsil eden Felah-ı vatan adıyla bir grup kurulmuştur. Bu grup hazırladığı Misak-ı Milli'yi  Son Osmanlı Mebusan Meclisine kabul ettirmiştir.(28 Ocak 1920)
*   Alınan Kararlar: Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığında Türk askerlerinin elinde bulunan topraklar bir bütündür, parçalanamaz.***
Arap topraklarının, Batı Trakya'nın ve Kars,Ardahan ve Batum'un geleceği halk oylamasıyla belirlenecek. Osmanlı'nın merkezi ve Marmara Denizi'nin güvenliği sağlanırsa boğazlar dünya ticaretine açılacak. Içimizdeki azınlıklara komşu ülkelerdeki Müslüman halka tanınan haklardan fazlası tanınamaz. Tam bağımsızlığımızı ve ekonomik gelişmemizi engelleyen sınırlamalar ve kapitülasyonlar kesinlikle kabul edilemez.
*   Misak-ı Milli ile Türk vatanının sınırları çizilmiştir.
*   Misak-ı Milli'nin ilanı Istanbul'un işgaline neden olmuştur.
*   Istanbul 16 Mart 1920'de itilaf devletleri tarafından resmen işgal edilmiştir. Mebusan Meclisi dağıtılmıştır. Bazı milletvekilleri Malta adasına sürgüne gönderilmiştir. Bazıları Ankara'ya kaçmıştır.
19. T.B.M.M'NIN AÇILMASI (23 NISAN 1920)
*   M. Kemal  19 Mart 1920'de bir genelge yayınlayarak Ankara'da olağan üstü yetkilere sahip bir meclisin açılması gerektiğini  ve bunun için hemen seçimlerin yapılmasını, her sancaktan 5 kişinin seçilmesini ve bu seçilenlerin 15 gün içinde Ankara'ya gelmelerini istedi. Ayrıca Itilaf  Devletleri tarafından dağıtılan Osmanlı Mebuslar Meclisi üyelerini de  kaçabilirlerse gelmelerini istedi.
*   Nihayet bütün hazırlıklar tamamlandıktan sonra 23 Nisan 1920'de T.B.M.M açıldı.
20 ILK T.B.M.M'NIN ÖZELLIKLERI
*   Güçler birliği ilkesi benimsenmiştir.(yasama ,yürütme ,yargı güçlerinin mecliste toplanması)Böylece çabuk ve uygulanabilir kararların alınması sağlanmıştır.(Çünkü o sırada ülkemiz işgal altında)
*   Egemenliğin kayıtsız şartsız milletin olduğu ve meclisin üstünde bir gücün olmadığı belirtilmiştir.
*   Meclisin başkanı aynı zamanda hükümetinde başkanıdır.
*   Padişah ve halifenin yeri meclisin alacağı kararla belli olacaktır.
21.ILK ANAYASA ( TEŞKILAT-I ESASIYE - 20 OCAK 1921)
*   Kurtuluş savaşının devam ettiği günlerde kabul edilmiştir.
*   Bu anayasa ile Türk tarihinde ilk kez egemenlik ulusa verilmiştir.
*   Güçler birliği prensibi benimsenmiştir.(Yasama, yargı, yürütme meclis tarafından yapılıyor.)
*   Yeni Türk Devletinin hukuki ve siyasal belgesi olmuştur.
*   Anayasaya göre meclis başkanı hükümetin de başkanı olmakla Meclis Hükümeti Sistemi” benimsenmiştir.
NOT:Cumhuriyetin ilanıyla Meclis Hükümeti Sistemi” terkedilerek Kabine Sistemi” ne geçilmiştir.
22. ILK T.B.M.M' NE KARŞI ÇIKAN AYAKLANMALAR
*   Ayaklanmaların çıkmasında; Bazı çıkar sahiplerinin halkı kışkırtması, azınlıkların devlet kurmak istemesi, Istanbul hükümetinin M. Kemal  aleyhinde bildiriyi Anadolu'da halka dağıtması,düzenli ordu kurulması sırasında bazı Kuva-yi Milliyecilerin orduya katılmak istememesi, M. Kemal'in idam cezasına çarptırılmış olması T.B.M.M' ne karşı ayaklanmaların çıkmasında etkili olmuştur.
1.Istanbul Hükümeti ve Ingilizler Tarafından Desteklenen Ayaklanmalar: Anzavur , Kuva-yi Inzibatiye, Bolu-Düzce-Hendek ve Adapazarı , Yozgat Yenihan, Konya , Afyon , Milli Aşireti ayaklanmalarıdır.
2.Azınlıkları Çıkardığı Ayaklanmalar:Rum Pontus ,Ermeni ayaklanmalarıdır.
3.Kuva-yi Milliye Taraftarlarının Çıkardığı Ayaklanmalar: Çerkez  Ethem , Demirci Mehmet Efe ayaklanmalarıdır.
23.T.B.M.M'NIN  AYAKLANMALARA KARŞI ALDIÄžI TEDBIRLER
*   29 Nisan 1920'de Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarıldı.
*   11 Eylül 1920'de Istiklal Mahkemeleri kurularak isyancılar sert bir şekilde cezalandırıldı.
*   Istanbul hükümetinin olumsuz propagandalarına karşı halkı doğru bilgilendirmek için Anadolu Ajansı kuruldu.
*   Damat Ferit hükümetinin Anadolu hareketi aleyhine yaptırdığı fetvalara karşı Ankara müftüsü Rıfat Börekçi fetva yayınlayarak Anadolu'daki mücadelenin haklılığı tüm yurda ilan edilmiştir.
24.SEVR ANTLAŞMASI (10 AÄžUSTOS 1920)
*   I. Dünya savaşı bittiğinde itilaf devletleri diğer devletlerle barış antlaşmalarını hemen imzalamalarına rağmen  Osmanlı Devleti'ni  nasıl paylaşacaklarına karar veremedikleri için kesin barışı geciktirdiler. Ve 10 Ağustos 1920'de Osmanlı Devleti  adına  Dar-ı Şura-yı Saltanat (Mebuslar Meclisi dağıtıldığı için) Sevr Antlaşması'nı imzalamıştır. Bu antlaşmaya göre;
*   Istanbul Osmanlıya verilecek ancak  şartlara uyulmazsa işgal edilecek. Boğazlar savaş ve barışta açık olacak ve Boğazlar Komisyonu tarafından yönetilecek. Doğu Anadolu'da bir Ermeni Devleti , Suriye ile Irak arasında bir Kürt Devleti kurulacak. Trakya ve Batı Anadolu  Yunanistan'a , Irak ve Arabistan Ingiltere'ye, Konya, Antalya ve Muğla tarafları Italya'ya ,Adana-Malatya-Sivas ve Suriye arası  Fransa'ya verilecek. Azınlıklara sınırsız haklar verilecek. Kapütilasyonların  her türlüsü devam edilecek ve bütün ülkeler faydalanacak.
*   Bu antlaşma ile Osmanlı Devleti  yok sayılmıştır.
*   Itilaf  Devletleri Osmanlı Devletini paylaşmışlardır.
*   Itilaf Devletleri  Son Osmanlı Mebuslar Meclisini dağıttıkları için bu antlaşma meclis tarafından onaylanmadığından hiçbir hukuki geçerliliği yoktur.
*   Uygulanamayan bir antlaşma olması nedeniyle 1878 Ayastefanos Antlaşmasına benzerlik gösterir.
25.DÜZENLI ORDU NE ZAMAN KURULMUŞTUR?
*   M. Kemal'in  önerileri doğrultusunda T.B.M.M Hükümeti düzenli ordu kurma kararına vardı.
*   Kuva-yi Milliye birliklerinin tek çatı altında toplanması kararlaştırılmıştır.
*   Çerkez Ethem ve Demirci Mehmet Efe etkilerinin azalmasından çekindikleri için düzenli orduya katılmayarak isyan ettiler.
*   8 Ekim 1920'de ülkenin her tarafından gelen Kuva-yi Milliye birliklerinin katılımıyla düzenli ordu kurulmuştur.
*   Batı cephesi komutanlığına Ismet Paşa(Inönü) getirildi.
KURTULUŞ SAVAŞINDA CEPHELER
Doğu Cephesi: Doğu cephesinde Ermenilerle savaşılmıştır. Ermeniler Sevr antlaşmasına dayanarak Doğu Anadolu'da bir Ermeni Devleti kurmak istiyorlardı ve Türklere saldırıyorlardı . T.B.M.M  15.Kolordu komutanı Kazım Karabekir Paşayı Doğu cephesi komutanlığına atadı. Yapılan savaşlarla Doğu Anadolu Ermenilerden kurtuldu. Ermenilerle Gümrü Antlaşması(3Aralık 1920) imzalandı.
26.GÜMRÜ ANTLAŞMASI'NIN (3 ARALIK1920) ÖNEMI NEDIR?
*   T.B.M.M'nin uluslar arası alanda kazandığı ilk siyasi ve askeri başarıdır.
*   Ilk kez Gümrü antlaşmasıyla belirlenen doğu sınırımız , Moskova ve Kars antlaşmalarıyla son şeklini almıştır.
*   Ermeniler barış imzalamakla ilk kez Sevr antlaşmasının  geçersizliği onaylamış oldular.
*   Ermeni sorunu çözüme kavuşturuldu.
27.GÜNEY CEPHESI'NIN ÖNEMI NEDIR?
*   Güney Cephesi'nde düşmana karşı Kuva-yi Milliye birlikleriyle karşı konulmuştur. Düzenli ordu savaşmamıştır.
*   Güney Cephesi'ndeki savaşlar  Sakarya Savaşı'ndan sonra 20 Ekim 1921'de Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ile sona erdi.
*   Böylece Hatay hariç Suriye sınırı belirlenmiştir. 
28. I. INÖNÜ SAVAŞI'NIN (6-10 OCAK 1921) ÖNEMI NEDIR?
*   Düzenli ordunun Batı Cephesi'nde Yunanlılara karşı kazandığı ilk zaferdir.*
*   Ismet Paşa Albaylıktan generalliğe terfi etti.*
*   Çerkez Ethem isyanı bu zaferden sonra bastırıldı.*
*   20 Ocak 1921'de ilk anayasa ( Teşkilat-ı Esasiye) ilan edildi.*
*   12 Mart 1921'de Istiklal Marşımız kabul edildi.*
*   Londra Konferansı yapıldı.(21 Şubat 1921)*
*   Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması imzalandı.(16 Mart 1921)*
29.LONDRA KONFERANSI'NIN ÖNEMI NEDIR? (21 ŞUBAT-12 MART 1921)
*   Itilaf  Devletleri Sevr Antlaşmasını yumuşatarak  T.B.M.M  kabul ettirmek için konferansı toplamışlardır.
*   Istanbul hükümeti adına Tevfik Paşa, T.B.M.M adına Bekir Sami Bey  konferansa katılmıştır.
*   Itilaf  Devletleri T.B.M.M'ni konferansa çağırmakla , T.B.M.M'nin  varlığını ilk kez  hukuki olarak tanımıştır.
30.MOSKOVA ANTLAŞMASI'NIN ÖNEMI NEDIR? ( 16 MART 1921)
*   Rusya  Misak-ı Milliyi ve Türk Devletini tanıyan ilk Avrupa ülkesi olmuştur.
*   Kars, Ardahan  Türkiye'de kaldı. Batum ise Gürcistan'a verilmiştir. Batum'un elimizden çıkmasıyla Misak-ı Milli'den ilk taviz verilmiştir.***
31. II. INÖNÜ SAVAŞI'NIN ÖNEMI NEDIR? (23 MART-1 NISAN 1921)
*   Batı Cephesi'nde Yunanlılara karşı kazanılan ikinci zaferdir.
*   Italya bu zaferden sonra Antalya ve Muğla'dan çekilmeye başladılar.*
*   Fransızlar anlaşmak için Ankara'ya temsilci gönderdiler.*
32. KÜTAHYA-ESKIŞEHIR SAVAŞLARININ ÖNEMI NEDIR? ( 10-24 TEMMUZ 1921)
*   Ordumuz Itilaf  Devletleri'nden yardım alan Yunanlılar karşısında başarısız olarak Sakarya Irmağı'nın doğusuna kadar  gerilemiştir.
*   Böylece 1683 II. Viyana kuşatmasından itibaren devam eden geri çekilme Sakarya Irmağı'nın doğusuna kadar  devam etmiştir.
*   Bu yenilgiden sonra 5 Ağustos 1921'de M. Kemal'e başkomutanlık verildi. Ayrıca meclisin 3 aylığına tüm yetkileri M. Kemal'e verildi.
*   M. Kemal  ilk olarak Tekalif-i Milliye Emirlerini 8 Ağustos 1921'de ilan ederek  Sakarya Savaşı için  halktan yardım toplamıştır.
33.SAKARYA MEYDAN SAVAŞI'NIN ÖNEMI NEDIR?(23 AÄžUSTOS-13 EYLÜL 1921)
*   1683 Viyana bozgunundan itibaren devam eden gerileme sona erdi.
*   T.B.M.M büyük bir zafer kazandı. Yunan ordusunun taarruz gücü kırıldı. Yunanlılar savunmaya geçti.
*   T.B.M.M   M. Kemal'e Mareşallik rütbesi ve Gazilik unvanı verdi.(19 Eylül 1921)*
*   Kafkas Cumhuriyetleri (Sovyet Rusya) ile Kars Antlaşması imzalandı.(13 Ekim 1921)*
*   Fransızlarla  Ankara Antlaşması imzalandı.(20 Ekim 1921)
*   Itilaf  Devletleri barış teklifinde bulundular.
34.KARS ANTLAŞMASI'NIN ÖNEMI NEDIR? ( 13 EKIM 1921)
*   Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan ile yapılmıştır.
*   Kars Antlaşması ile doğu sınırlarımız  kesinlik kazanmıştır.
35.ANKARA ANTLAŞMASI'NIN ÖNEMI NEDIR? (20 EKIM 1921)
*   Hatay dışında Suriye sınırı çizildi.*
*   Fransa yani bir itilaf devleti yeni Türk Devleti'ni TBMM'yi resmen tanıdı.***
*   Fransızlar Misak-ı Milliyi tanıyan ilk Itilaf Devleti oldular.***
36.BÜYÜK TAARRUZ VE BAŞKOMUTANLIK MEYDAN MUHAREBESI'NIN ÖNEMI NEDIR?(26AÄžUS-18 EYLÜL 1922)
*   Milli mücadelenin silahlı  mücadelesi başarıya ulaştı.*
*   Yunan işgali sona erdi. Yunanlılar Ege Denizi'ne döküldü.
*   Afyon,Uşak,Kütahya, Manisa, Balıkesir,Aydın,Izmir ve Bursa Yunan işgalinden kurtuldu.
*   Malazgirt Savaşı Anadolu'nun kapılarını Türklere açmış, Miryakefalon  Türk yurdu olduğunu belgelemiş, Başkomutanlık  Meydan Muharebesi ise Anadolu'nun sonsuza kadar Türk  yurdu olarak kalacağını ispatlamıştır.*****
37.MUDANYA ATEŞKES ANTLAŞMASI'NIN ÖNEMI NEDIR? (11 EKIM 1922)
*   Toplantıya Ingiltere,Fransa. ve Italya katılmış, Yunanlılar bir gemide sonucu beklediler. Türkiye adına Ismet paşa katıldı.
*   Türkiye ile Yunanistan arasındaki silahlı mücadele sona erdi.
*   Yunanlılar 15 gün içerisinde Doğu Trakya'yı Meriç Irmağı'nın sol kıyısına kadar ,terk edecek.
*   Istanbul ve Boğazlar T.B.M.M 'ne bırakıldı. Böylece savaşmadan Istanbul , Boğazları ve Doğu Trakya'yı kurtarmış olduk.
*   Kurtuluş Savaşı'nın silahlı safhası bitmiş, diplomatik safhası başlamıştır.
*   Osmanlı Devleti'nin merkezi Istanbul  T.B.M.M' ne bırakılmakla, Osmanlı Devleti  hukuken sona erdi.***
38.LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI ( 24 TEMMUZ 1924)
*   Konferansa, Ingiltere, Fransa, Italya, Japonya, Yunanistan, Romanya,Yugoslavya katılmıştır. Boğazlarla ilgili madde görüşülürken Bulgaristan ve Rusya'da katılmıştır. A.B.D  ise gözlemci olarak  katılmıştır. T.B.M.M'ni  Ismet Paşa temsil etmiştir.
*   Yunanistan'la olan sınırımız Mudanya Ateşkes anlaşmasında belirtildiği  gibi olacak.
*   Ege adalarından, on iki ada Italya'ya , Gökçeada ve Bozcaada ( Çanakkale Boğazının korunması için) Türkiye'ye , diğer adalar  Yunanistan'a verildi.
*   Savaş tazminatı olarak, Yunanistan Karaağaç'ı Türkiye'ye bıraktı.
*   Kapitülasyonlar  kaldırıldı.
*   Boğazlardan barış zamanı askeri olmayan gemiler geçebilecek. Savaş zamanı Türkiye savaşta yer alırsa , boğazlar üzerinde istediğini yapma hakkına sahiptir. Ancak  Türkiye'nin başkanlığını yaptığı bir Boğazlar Komisyonu” boğazlardan geçişi kontrol edecek.
*   Suriye sınırı, 16 Mart 1921' Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşmasıyla belirtildiği gibi olacak.
*   Irak sınırı ve Musul sorunu ,Ingiltere ve Türkiye arasında görüşüldükten sonra halledilecek.
*   Osmanlı dış borçlarının, Osmanlı'dan ayrılan  devletlere paylaştırılarak  ödenmesine karar verildi.
*   Yabancı okulların, Türkiye'nin koyacağı kurallar çerçevesinde faaliyete devam etmesi kararlaştırıldı.
*   Ortodoks Patrikhanesi, Istanbul'da kalacak  ancak siyasi faaliyette bulunmayacak.   
39.LOZAN'DAN KALAN PROBLEMLER VE LOZAN ANTLAŞMASI'NIN TÜRK TARIHI AÇISINDAN ÖNEMI
*   Itilaf Devletleri bu antlaşmayla Misak-ı Milliyi ve Yeni Türk Devletinin bağımsızlığını tanımıştır.
*   Boğazlar Komisyonunun kalması milli egemenliğimizi sınırlamıştır. Boğazlar sorunu kalmıştır.
*   Musul alınamamış ve Irak sınırı kesinlik kazanmamıştır .Musul sorunu kalmıştır.
40.SIYASAL ALANDA YAPILAN INKILAPLAR
*   Saltanatın kaldırılması ( 1 Kasım 1922)
*   Ankara'nın başkent olması (13 Ekim)
*   Cumhuriyetin ilanı (29 Ekim 1923)
*   Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924)
*   Siyasi Partiler kuruldu.
a) Cumhuriyet Halk Fırkası:Cumhuriyet döneminin  kurulan ilk siyasi partisidir. Atatürk tarafından 9 Eylül 1923' de kuruldu.
b) Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası: Ilk muhalefet partisidir. Kazım Karabekir  ve arkadaşları tarafından 17 Kasım 1924'te .kuruldu. Bu partinin Şeyh Sait isyanı ile bağlantısı olduğu düşünülerek  3 Haziran 1925'de kapatıldı.
c) Serbest Cumhuriyet Fırkası:Fethi Okyar tarafından 12 Ağustos 1930'da kurulmuştur. Laiklik ve Cumhuriyet karşıtlarının bu partide toplanmaya  başlamasıyla  kurucusu tarafından 17 Kasım 1930'da kapatıldı.
41.HUKUK ALANINDA YAPILAN INKILAPLAR
*   20 Ocak 1921'de ilk anayasa Teşkilat-ı Esasiye ilan edildi.
*   Cumhuriyetin ilanından sonra 1924 anayasası ilan edildi.
*   17 Şubat 1926'da Medeni Kanun ilan edildi. Isviçre'den alındı.
a)    Birden fazla kadınla evlenme yasaklandı.
b)    Mirasta ve boşanmada kadın erkek eşitliği geldi.
*   8 Mayıs 1928'de Borçlar Kanunu –Isviçre'den
*   10 Mayıs 1928'de Ticaret Kanunu—Almanya'dan
*   1Temmuz 1928'de Ceza Kanunu – Italya'dan  alınarak  ilan edildi.
42.EÄžITIM VE KÜLTÜR ALANINDA YAPILAN INKILAPLAR
*   3 Mart 1924'te Tevhid-i Tedrisat Kanunu ilan edildi. Eğitim öğretim laikleştirildi. Bütün okullar Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlandı. Medrese ve okul ikiliğine son verildi
*   1Kasım 1928'de Latin alfabesi kabul edildi.
*   15 Nisan 1931'de Türk Tarih Kurumu kuruldu.
*   12 Temmuz 1932'de Türk Dil Kurumu kuruldu.
*   1924'te Topkapı Sarayı müze haline getirildi. Aynı yıl Etnografya Müzesi ve Güzel Sanatlar Akademisi açıldı.
*   1933'te Istanbul Üniversitesi ve Ankara Dil Tarih Coğrafya Fakültesi açıldı.
NOT: Türk Dil Kurumu ve Türk Tarih Kurumu'nun kurulması Atatürk'ün Milliyetçilik ilkesiyle doğrudan ilgilidir.
43.TOPLUMSAL ALANDA YAPILAN INKILAPLAR
*   25 Kasım 1925'de Şapka Kanunu çıkarıldı.
*   30 Kasım 1925'de  tekke , zaviye ve türbeler  çıkarılan bir kanunla kapatıldı.
*   1934 çıkarılan bir kanunla din görevlilerinin dini elbiselerle  ibadet yerleri dışında dolaşmaları yasaklandı. En yetkili kişi hariç  (Diyanet Işleri Başkanı ”gibi)
*   1925 Yılında  Hicri ve Rumi takvimler kaldırılarak Miladi takvim kabul edildi.1 Ocak 1926'dan itibaren uygulamaya geçildi.
*   1931 Yılında bir kanunla Okka ,arşın vb.  yöresel ölçü birimleri yerine Kilo, metre ve litre gibi ölçü birimleri kabul edildi.
*   1935 Yılında hafta sonu tatili Cuma'dan  Pazar gününe alındı.
*   24 Haziran 1934'te Soyadı Kanunu kabul edildi.
*   Türk Kadınına Siyasi Haklar Verildi.
a)    30 Nisan 1930'da  belediye seçimlerinde seçmen olma hakkı,
b)    26 Ekim 1933'te muhtar seçme ve köy ihtiyar heyetine seçilme hakkı,
c)    5 Aralık 1934'te milletvekili seçilme ve seçme hakkı verildi.
NOT: Bir çok Avrupa ülkesinde Türk kadınından yıllar sonra milletvekili seçilme hakkı verilmiştir. Türkiye'de 1935 Yılındaki yapılan seçimlerde meclise 18 kadın milletvekili girmeyi başarmıştır.
44.Ekonomi Alanında Yapılan Inkılaplar
MILLI EKONOMI ALANINDA YENILIKLER
*   17 Şubat 1923 'de Izmir Iktisat Kongresi” toplandı .Milli ekonominin hedefleri belirlendi. Yatırım
yapacak şirketlere kolaylık sağlanacağı, milli bankanın kurulacağı, demiryolu yapımına önem verileceği,yerli malı kullanımı  teşvik edileceği belirtilmiştir. Ayrıca kongrede Misak-ı Iktisadi” (Ekonomi Andı) ilan edildi. Buna göre ekonomik kararlar uygulanırken ekonomik bağımsızlığın titizlikle korunması kararlaştırıldı.
*   Özel teşebbüsün yetersiz olmasından dolayı 1930'dan itibaren Devletçi” bir ekonomi politikası uygulanmaya başlanmıştır.
*   1933 yılında Ilk Beş Yıllık Kalkınma Planı” hazırlandı ve başarıyla uygulandı.
TARIM ALANINDA GELIŞMELER
*   Köylünün durumunu düzeltmek için Aşar (Öşür) vergisi  1925'te kaldırıldı.
*   Ziraat Bankasının verdiği kredi artırıldı.
*   Çiftçinin  tarımda makine , iyi tohum , gübre ve ilaç kullanımı teşvik edildi.
*   Çiftçiye damızlık hayvan, tohum, fidan , borç para verildi.
*   1929'da Tarım Kredi Kooperatifleri” kuruldu.
SANAYI ALANINDA GELIŞMELER
*   1925'te Sanayi ve Maadin Bankası” kuruldu. (Yıpranmış Osmanlı tesislerini tamir etmek için.)
*   1927'de Teşvik-i Sanayi Kanunu” çıkarıldı.(Halk sanayiye teşvik edildi, ancak halkın gücü olmadığından Devletçilik” politikası izlendi.)
*   1933'te  Ilk Beş Yıllık Sanayi Planı” hazırlandı.
*   1933'te Sümerbank  kuruldu.
*   1938 'de Ikinci Beş Yıllık Kalkınma Planı” hazırlandı .Ancak  1939'da  II. Dünya Savaşı'nın çıkması bu planın uygulanmasına engel olmuştur.
*   Ülkedeki madenleri aramak için 1935'te Maden Tetkik Arama Enstitüsü (M.T.A) kuruldu. Madenleri işlemek içinde Etibank  kuruldu.
*   1939'da Türkiye'nin ilk demir çelik fabrikası olan Karabük Demir-Çelik Fabrikası kuruldu.
TICARET ALANINDA GELIŞMELER
*   1924'te Iş Bankası kuruldu.( Iş sahiplerine kredi vermek amacıyla kuruldu)
*   1 Temmuz 1926 'da Kabotaj Kanunu” çıkarıldı. Böylece Türk karasularında yolcu ve yük taşıma hakkı yalnızca Türk gemilerine verildi. Ayrıca  Denizbank'ın kurulmasıyla denizcilik faaliyetleri artmıştır.
BAYINDIRLIK ALANINDA GELIŞMELER
*   Demiryolları yabancı şirketlerin elinden alınarak devletleştirildi. Yeni demiryolları yapıldı. Cumhuriyetin ilanından 1938 yılına  kadar  3360 km demiryolu yapılmıştır.
*   Osmanlı Devleti'nden 18335 km kalan karayolu  1948 yılında 45000 km' ye çıkmıştır.
*   Denizcilik alanında Kabotaj Kanunu çıkarılmış ve yeni liman ve iskeleler yapılmıştır.
*   Pek çok yeni şehir ve kasaba inşa edilerek modern bir görünüm almıştır.

Ayrıca Bakınız

Atatürk ResimleriAtatürk Resimleri (105)

Atatürk Videoları

Sevr (10 Ağustos 1920) ve Lozan (24 Temmuz 1923) Antlaşmalarının Karşılaştırılması ve Sınırlar

Kurtuluş Savaşı haritaları

Kurtuluş Savaşı Genel Hatlarıyla Özet

Tc inkılap Tarihi ve Atatürkçülük Sorular

7. Sınıf Sosyal Bilgiler Tüm Konular Ders Notları

Osmanlı imparatorluğu Haritaları

Tc inkılap Tarihi ve Atatürkçülük Sorular

1.Dünya Savaşı Haritaları

Türkiye Haritaları

Dünya Haritaları

Flash Eğitici Oyunlar

Tarih Haritaları

Tc inkılap Tarihi ve Atatürkçülük Konuları

Kurtuluş Savaşı haritaları

Tc Inkılap Tarihi ve Atatürkçülük Performans Ödevi

2.Dünya Savası Haritaları

Tarih Konular

Kpss Tc inkılap Tarihi ve Atatürkçülük